Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Czerwiec 2014 » Ubezpieczenia społeczne i podatki » Ekwiwalenty pracownicze
 
Aleksander Gniłka

Ekwiwalenty pracownicze

Ekwiwalenty pieniężne mają rekompensować pracownikom świadczenia, których nie mogli otrzymać w ich pierwotnej postaci. Opisujemy najczęściej spotykane ich rodzaje.

W praktyce najczęściej występuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Zasadniczo płatny urlop wypoczynkowy powinien być wykorzystany w naturze, jednak w razie jego niewykorzystania z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje w zamian ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 kp). Dniem wypłaty takiego świadczenia powinien być ostatni dzień zatrudnienia. Sposób obliczenia ekwiwalentu za urlop wynika z zapisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. Na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ekwiwalent za niewykorzystany urlop stanowi przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof).

Dla tej kwalifikacji nie ma znaczenia, czy faktyczna wypłata tego świadczenia nastąpiła jeszcze przed ustaniem zatrudnienia, czy już po jego formalnym ustaniu.

Źródłem pochodzenia i zarazem podstawą prawną do wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy jest bowiem stosunek pracy, który łączy (lub łączył w przeszłości) pracownika z pracodawcą. Przychód powstaje w tym miesiącu, w którym ekwiwalent za urlop zostaje wypłacony lub postawiony do dyspozycji podatnika (czyli pracownika lub byłego pracownika).

Ekwiwalent za urlop wykaż w PIT

Ekwiwalent za urlop nie został uwzględniony w katalogu przychodów (dochodów) zwolnionych od podatku dochodowego zamieszczonym w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c updof, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji od kwoty ekwiwalentu za urlop, bez względu na to, czy został on wypłacony w trakcie trwania zatrudnienia, czy już po jego ustaniu, pracodawca (jako płatnik) powinien pobrać i przekazać na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy obliczoną zgodnie z zasadami określonymi w art. 32 updof.

Dalszą konsekwencją jest to, że kwotę ekwiwalentu za urlop, uzyskanego przez podatnika w danym roku podatkowym, pracodawca powinien wykazać w imiennej informacji PIT-11, którą należy przekazać tej osobie oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca jej zamieszkania w terminie do końca lutego następnego roku.

Jeżeli jednak obowiązek poboru zaliczek na podatek ustał w ciągu roku, na pisemny wniosek podatnika płatnik powinien sporządzić informację PIT-11 w terminie 14 dni od złożenia tego wniosku. Z kolei podatnik powinien wykazać wypłacony mu ekwiwalent za urlop w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-37 lub PIT-36).

Przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanego ekwiwalentu za urlop, co do zasady, pracodawca powinien uwzględnić miesięczne koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy, nawet jeżeli faktyczna wypłata tego świadczenia następuje już po ustaniu zatrudnienia. Z tym że w przypadku wypłaty ekwiwalentu za urlop już po rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem mającym miejsce zamieszkania poza siedzibą pracodawcy płatnik powinien zastosować miesięczne koszty uzyskania przychodów w podstawowej, niepodwyższonej wysokości, czyli 111,25 zł. W takim bowiem przypadku przyjmuje się, że wraz z utratą przez podatnika statusu pracownika traci ważność złożone przez niego wcześniej oświadczenie o spełnieniu warunków do podwyższonych kosztów.

[...]

Aleksander Gniłka
doradca podatkowy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.