Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec - Sierpień 2017 » Stosunek pracy » Podróże służbowe pracowników
 
Monika Wacikowska

Podróże służbowe pracowników

Podróż służbowa daje pracownikowi nie tylko prawo do diet i zwrotu kosztów tej podróży, ale przede wszystkim do wynagrodzenia. Warto wiedzieć, kiedy mamy do czynienia z podróżą służbową i jak jest rozliczany czas pracy, który warunkuje prawo do takiego wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 775 § 1 kp podróżą służbową jest wykonywanie przez pracownika zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika. Podróż służbową charakteryzują zatem dwie cechy:

  • jej celem jest wykonanie zadania służbowego;

  • przypada poza stałym miejscem pracy pracownika lub poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy (jeśli ona jest stałym miejscem pracy pracownika).

Wykonanie zadania służbowego

Z podróżą służbową mamy do czynienia w sytuacji, w której pracownik wykonuje każde zadanie służbowe, nie tylko pracę poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, albo poza swoim stałym miejscem pracy. Nie ma przy tym znaczenia, czy pracownik odbywa podróż w celu wykonywania pracy zapisanej w umowie o pracę, czy w celu np. wzięcia udziału w szkoleniu podnoszącym kwalifikacje zawodowe. Obie sytuacje oznaczają podróż służbową, gdyż ich celem jest wykonanie zadania służbowego, czyli polecenia pracodawcy, mającego związek z wiążącą pracownika umową o pracę.

Podstawowym zagadnieniem, które wymaga rozważenia w kontekście podróży służbowych, jest miejsce pracy pracownika. Miejsce pracy jest jednym z niezbędnych elementów treści umowy o pracę.

Pracownik, podpisując umowę o pracę, wyraża zgodę na wykonywanie przydzielonych mu obowiązków właśnie w takim miejscu, które zostało określone w treści zaproponowanej mu umowy.

Oznacza to, że pracownik może pracować tylko w takim miejscu, na jakie wyraził zgodę, podpisując angaż. Jedynie incydentalnie pracodawca może zlecać mu zadania poza tym miejscem, w ramach podróży służbowej. Podróż służbowa nie może być stałym elementem pracy pracownika, gdyż pracownik ma wykonywać swoje obowiązki w miejscu określonym w umowie o pracę, a podróż służbowa może być jedynie zjawiskiem incydentalnym – związanym z aktualną potrzebą pracodawcy. Na takim stanowisku stanął również SN w wyroku z 18 stycznia 2013 r. (II PK 144/12), w którym stwierdził: „podróż służbowa to sytuacja incydentalna w zatrudnieniu, związana z wykonaniem określonego zadania (art. 775 § 1 k.p.). Te cechy decydują o podróży służbowej”.

Jako element treści umowy, zapisane w niej miejsce pracy jest konkretną informacją dla pracownika, gdzie będzie pracował, jeśli podpisze zaproponowaną mu umowę. Jeśli pracownik w ramach wykonywania obowiązków służbowych ma wykonywać pracę w danym punkcie, to jego miejsce pracy powinno być określone jako ten punkt. Sposób określenia tego miejsca jest wprawdzie dowolny, ale warunkiem jest, aby jednoznacznie wskazywał, o jakie miejsce chodzi, np. ul. Kolorowa 1 w Warszawie, oddział firmy w Krakowie. Jeśli pracownik zostaje zatrudniony do takiego rodzaju pracy, która ze swego charakteru nie może być wykonywana w określonym punkcie, lecz na jakimś obszarze, to miejsce pracy pracownika powinno być określone jako ten obszar, na którym pracownik faktycznie ma pracować, np. Warszawa, województwo małopolskie, powiaty: płocki, płoński i sierpecki, obszar działania oddziału firmy we Wrocławiu.

Możliwe jest określenie miejsca pracy pracownika bardzo szeroko, np. jako terytorium Polski. Jest to jednak dopuszczalne tylko w sytuacji, w której na całym tym terytorium pracownik ma stale wykonywać swoje obowiązki i nie da się zawęzić tego obszaru np. do kilku województw.

Przykład 1

Pracownik zatrudniony na stanowisku kuriera wykonuje przewozy na terenie całej Polski, tam gdzie w danej chwili firma otrzymuje zlecenie przewozowe. Dlatego miejsce pracy pracownika zostało określone w jego umowie o pracę jako teren Polski.

[...]

Monika Wacikowska
specjalista prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.