Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec - Sierpień 2017 » Stosunek pracy » Urlop bezpłatny
 
Marta Brakoniecka

Urlop bezpłatny

Pracownik na podstawie pisemnego wniosku może zwrócić się do pracodawcy o udzielenie mu bezpłatnego urlopu. Okres tego urlopu jest szczególnym okresem w zatrudnieniu pracownika, ponieważ nie wlicza się go do okresów, od których zależą uprawnienia pracownicze.

Jest to okres, w którym pracodawca nie wypłaca pracownikowi wynagrodzenia, a pracownik nie świadczy w tym czasie pracy. Pracownik nie podlega w tym czasie ubezpieczeniom społecznym oraz nie ma prawa do pobierania zasiłku chorobowego lub innych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczenia wypadkowego. Przed wypisaniem wniosku o urlop bezpłatny należy się dobrze zastanowić, czy faktycznie chcemy z niego korzystać, ponieważ tracimy różne uprawnienia pracownicze z tytułu jego udzielenia.

Wniosek urlopowy

Urlopu bezpłatnego udziela się tylko i wyłącznie na wniosek pracownika (patrz: „Wniosek ...”). Pracodawca nie może go do tego w żaden sposób zmusić. Wniosek powinien być złożony na piśmie, a zgoda pracodawcy wyrażona w sposób wyraźny, najlepiej gdy wyrazi swoją pisemną zgodę na przedkładanym wniosku. Pracodawca nie ma obowiązku pozytywnego zaopiniowania przedłożonego mu wniosku. Jego odpowiedź może być negatywna i pracownik nie ma na tę decyzję wpływu. Nie istnieje w tej kwestii żaden tryb odwoławczy od wydanej decyzji. Pracownik może, jednak nie musi motywować swojego wniosku. Niepodanie przyczyny urlopu nie będzie oznaczało, że pracownik tego urlopu nie otrzyma. Pracodawca nie może mu go odmówić na takiej podstawie.

Ustawodawca w przepisach nie mówi, jaką maksymalną długość może mieć urlop bezpłatny. W przypadku urlopu trwającego dłużej niż 3 miesiące strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn. W sytuacji, w której pracownik odmówi przyjścia do pracy po odwołaniu z urlopu, pracodawca może zwolnić takiego pracownika bez wypowiedzenia z winy pracownika (dyscyplinarnie) w związku z niewykonaniem obowiązków pracowniczych, niedbaniem o dobro zakładu pracy.

Poza przypadkami wypowiedzenia umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy pracownikowi przebywającemu na urlopie bezpłatnym nie można wypowiedzieć umowy o pracę.

Urlop bezpłatny chroni pracownika przed wypowiedzeniem tak samo jak urlop wypoczynkowy lub inna usprawiedliwiona nieobecność pracownika w pracy. Pracownik może jednak wypowiedzieć umowę o pracę w każdym czasie, również w czasie trwania urlopu bezpłatnego.

Praca u innego pracodawcy

Zdarzają się przypadki, gdy urlop bezpłatny może być udzielony za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Okres tak udzielonego urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy.

Wykonywanie pracy u innego pracodawcy nie zawsze odbywa się na tej podstawie. Coraz rzadziej zdarzają się sytuacje, w których jest stosowany art. 1741 kp – praca na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy pracodawcami. Pracownik samodzielnie znajduje zatrudnienie i sam bez porozumienia świadczy pracę. W tym przypadku okres przebywania na urlopie bezpłatnym nie będzie wliczany do okresów zatrudnienia, od którego zależą różne świadczenia na rzecz pracowników.

Świadczenia pracownicze

Pracownik w okresie urlopu bezpłatnego nie ma prawa do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, wypadkowego. Jeśli urlop bezpłatny trwa dłużej niż 1 miesiąc, pracownik traci także prawo do korzystania z opieki medycznej, ponieważ ma do niej prawo jedynie przez 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu bezpłatnego.

Przykład 1

Pracownik złożył pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu bezpłatnego w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2017 r. Pracodawca wyraził zgodę. 26 marca 2017 r. pracownik uległ wypadkowi samochodowemu. Niestety, w związku z przebywaniem na urlopie bezpłatnym nie może korzystać w tym samym czasie z zasiłku chorobowego. Zwolnienie lekarskie nie przerywa udzielonego już urlopu bezpłatnego. Pracownik musi również pamiętać o tym, że tylko przez 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu bezpłatnego ma prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej. Pracownik będzie mógł skorzystać z tego prawa, ponieważ ten wypadek zdarzył się jeszcze w czasie, w którym mógł on z tego prawa skorzystać.

[...]

Marta Brakoniecka
specjalista w zakresie kadr i płac, praktyk z wieloletnim doświadczeniem

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.