Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec - Sierpień 2017 » Ubezpieczenia społeczne i podatki » Wydatki związane z zatrudnieniem
 
Łukasz Jakubowiak

Wydatki związane z zatrudnieniem

Wynagrodzenia wypłacane pracownikom z tytułu wykonywanej pracy stanowią dla pracodawcy koszty uzyskania przychodów. Nierzadko pracodawcy ponoszą również inne wydatki związane bezpośrednio lub pośrednio z zatrudnieniem. Czy można je zaliczyć do kosztów podatkowych?

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: updop) nie zawiera ogólnej definicji przychodów, tak jak uczyniono to w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zamiast tego w art. 12 ust. 1 pkt 1–9 updop zawarto otwarty katalog sytuacji, w których rozpoznawany jest przychód w rozumieniu updop. Przepis ten zawiera jednak zastrzeżenie, że pojęcie przychodu jest definiowane również dla przychodu z działalności gospodarczej i działów specjalnych produkcji rolnej (art. 12 ust. 3 i 4 updop), a także przychodu z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych (art. 14 updop). Kosztami uzyskania przychodów są zaś, w myśl art. 15 ust. 1 updop, koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop.

Podstawową cechą kosztu podatkowego jest związek tego kosztu z przychodami (ewentualnie z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów).

Ponoszony koszt nie może być wyłączony z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 updop, przy czym sam fakt nieumieszczenia wydatku na liście negatywnej, bez konieczności wykazania jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie jest wystarczający do stwierdzenia, że ten wydatek może być zaliczony w ciężar kosztów. W związku z tym tylko koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła są uznawane za koszty podatkowe.

Za koszty uzyskania przychodów należy uznać wszystkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione oraz definitywnie poniesione wydatki, których celem jest osiągnięcie przychodów, zachowanie lub zabezpieczenie ich źródła, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Dla prawidłowej kwalifikacji prawnopodatkowej danego wydatku należy przyjąć kryterium celu poniesionego kosztu. Wiąże się ono z zamiarem działania podatnika zdeterminowanym na osiągnięcie przychodów, zachowanie lub zabezpieczenie ich źródła. W tym kontekście istotne jest, aby ocena zachowania podatnika, kwalifikującego określony koszt jako koszt podatkowy, była dokonywana również z perspektywy związku tego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wiedzą o związkach przyczynowych1.

Premia wypłacona z dochodu po opodatkowaniu

Składy orzekające, sprzeciwiające się zaliczaniu wypłat dokonywanych na rzecz pracowników z dochodu po opodatkowaniu do kosztów uzyskania przychodu, podnosiły, że takie zaliczenie pozwalałoby na powtórne ujmowanie w kosztach uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nagrody i premie po wcześniejszym obciążeniu tego dochodu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Skutkiem tego byłoby powiększenie kosztów uzyskania przychodu w minionym roku podatkowym o wypłaconą kwotę nagród i premii, co skutkowałoby zmniejszeniem podstawy opodatkowania oraz koniecznością dokonania korekty zeznania rocznego właściwego dla podatku od osób prawnych.

Uznawano, że wypłacanie nagród i premii z dochodu po opodatkowaniu nie ma charakteru kosztowego. Tym samym wypłacanie ich z dochodu po opodatkowaniu oznacza, że nie mają związku z przychodami w roku, w którym są wypłacane, gdyż nie służą ani osiągnięciu, ani zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Można się także spotkać z poglądem, że nawet jeżeli istnieje związek z działalnością gospodarczą pracodawcy, to przychód poprzedza wydatek. Nie może on być zatem ponoszony w celu osiągnięcia bądź zabezpieczenia źródła przychodów2.

[...]

Łukasz Jakubowiak
pracownik organów podatkowych, praktyk i teoretyk z zakresu prawa finansowego i podatkowego

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.