Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec – Sierpień 2018 » Wynagrodzenia i świadczenia » Nowe rozwiązania w zakresie wynagradzania
 
Łukasz Paroń

Nowe rozwiązania w zakresie wynagradzania

Wynagrodzenie za pracę wykonaną jest jedną z cech wyróżniających treść i charakter stosunku pracy. W związku z przyznaniem pracownikowi prawa do wynagrodzenia w prawie pracy wprowadzono również szereg rozwiązań prawnych kształtujących i formujących tę instytucję prawną.

Świadczy o tym chociażby fakt rozróżniania różnych dodatków do wynagrodzenia obok samego wynagrodzenia zasadniczego czy normalnego. Dodatkowo przewidziano przepisy o ochronie wynagrodzenia za pracę, zakazie potrąceń, formie, miejscu i czasie wypłacania. Przewidziano także odrębne rozwiązania prawne w zakresie kształtowania wynagrodzenia za pracę w postaci regulaminów wynagradzania, układów zbiorowych pracy czy ustaw oraz rozporządzeń.

Należy jednak podkreślić, że pomimo tak rozbudowanego zespołu norm prawnych, nadal w obszarze prawa pracy, w dziedzinie wynagrodzeń dostrzegalne są pewne materie nieuregulowane na poziomie przepisów powszechnych. Brak tych regulacji stanowi istotny mankament i wywołuje w praktyce wiele wątpliwości i niejasności. A to powoduje natomiast trudności w stosowaniu tych regulacji.

Doskonałym przykładem tego stanu rzeczy jest brak definicji legalnej wynagrodzenia za pracę czy pojęcia premii. Na tej płaszczyźnie dochodzi do bardzo wielu wątpliwości. Stąd też bardzo przychylnie należy podejść do przedstawionego w marcu 2018 r. projektu nowego Kodeksu pracy (dalej: Projekt), w którym zawarto pewne regulacje z tego obszaru. Jakkolwiek potoczą się losy tego Projektu, warto przeanalizować zawarte w nim rozwiązania, albowiem nie jest wykluczone, że będą kanwą dla docelowych rozwiązań, jakie mają być wprowadzane etapami w prawie pracy.

Swoboda w kształtowaniu wynagrodzenia

Planowane rozwiązania prawne zawarte w Projekcie w istotny sposób zmieniają dotychczasowe podejście prawodawcy do omawianego problemu. Widoczny jest zdecydowany zamiar uregulowania tego zagadnienia w większym niż dotychczas stopniu.

Obowiązujące rozwiązania prawne pozostawiają pracodawcom bardzo dużo swobody w przedmiocie kształtowania składników wynagrodzenia za pracę oraz innych świadczeń pieniężnych. Swoboda ta prowadzi niekiedy do zacierania różnic w przyznawanych świadczeniach, co rodzi wątpliwości w przedmiocie kwalifikacji prawnej, czy dane świadczenie pieniężne jest premią o charakterze regulaminowym, czy też jest nagrodą o charakterze uznaniowym. Wątpliwości takie mają dalsze konsekwencje, np. w tym zakresie, czy dane świadczenie należy zaliczyć do wynagrodzenia urlopowego lub ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Projektowane rozwiązanie prawne zakłada, że składniki wynagrodzenia za pracę nie mogą mieć charakteru uznaniowego, z wyjątkiem nagrody.

Dodatkowo w Projekcie przewidziano postanowienie przewidujące, iż dodatkowe składniki wynagrodzenia za pracę uzależnione od osobistego zaangażowania i wyników indywidualnych pracownika (premia) mogą być stosowane pod warunkiem określenia możliwych do wykonania zadań i przyjęcia obiektywnych kryteriów oceny wyników pracy. Projekt nadal posługuje się pojęciem nagród i wyróżnień w niezmienionej wersji.

Pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia.

Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia składa się do akt osobowych pracownika.

Motywowanie pracowników

Z przytoczonych postanowień wyłania się zasadniczy kierunek projektowanej regulacji, która dąży do ograniczenia przyznawanych świadczeń pieniężnych, które mają charakter uznaniowy, na rzecz pracowników w zamian za wykonywaną pracę. Wydaje się, że takie założenie należy uznać za słuszne, albowiem będzie prowadzić do wprowadzania jasnych i czytelnych zasad kształtowania wynagrodzenia za pracę. Dążenie to jest nie tylko oczekiwane przez pracowników, ale co jest ważne z perspektywy pracodawców, pozostaje również w ich interesie.

[...]

Łukasz Paroń
ekspert prawa pracy, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Kadry i Płace w Administracji”

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.