Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec – Sierpień 2018 » BHP » Obowiązki pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy
 
Marcin Jachimowicz

Obowiązki pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy

Wypadek przy pracy jest zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym, a w razie jego zaistnienia to na pracodawcy spoczywa szereg obowiązków zarówno o charakterze proceduralno-materialnym, jak i materialno-prawnym.

Zgodnie z zapisami zawartymi w kp do obowiązkowych zadań pracodawcy w sytuacji wystąpienia wypadku przy pracy należy w szczególności:

  • podjęcie działań eliminujących lub ograniczających zagrożenie;

  • udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym;

  • ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku (czyli powołanie zespołu powypadkowego, którego zadaniem jest dokonanie kwalifikacji zdarzenia);

  • niezwłoczne zawiadomienie właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o każdym śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał takie skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy;

  • zastosowanie środków zapobiegających podobnym wypadkom w przyszłości;

  • sporządzenie dokumentacji powypadkowej (protokołu powypadkowego lub karty wypadku oraz statystycznej karty wypadku przy pracy) i jej przechowywanie;

  • prowadzenie rejestru wypadków przy pracy;

  • ponoszenie kosztów związanych z przedstawionymi tu działaniami.

Okoliczności i przyczyny wypadków

Szczegółowy tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy normuje art. 234 kp oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (dalej: rozporządzenie wypadkowe). Podstawowym zadaniem dochodzenia powypadkowego jest ustalenie okoliczności przebiegu i przyczyn wypadku przy pracy oraz wskazanie naruszonych przepisów BHP. Ma to na celu zapobieganie i przeciwdziałanie tego typu zdarzeniom w przyszłości (funkcja profilaktyczna, zapobiegawcza). Jeżeli dochodzenie powypadkowe pozwoli na dokładne ustalenie, jakie przyczyny bezpośrednie lub pośrednie przyczyniły się do powstania zdarzenia wypadkowego, to pracodawca będzie mógł podjąć kroki, które ograniczą do minimum możliwość powstawania podobnych sytuacji w przyszłości.

Celem postępowania powypadkowego jest również umożliwienie pracownikowi poszkodowanemu w następstwie takiego zdarzenia lub członkom jego rodziny, w przypadku wypadku śmiertelnego, uzyskania świadczeń przysługujących z tytułu doznanej szkody, która spowodowana została wypadkiem (funkcja socjalna, kompensacyjna). Postępowanie powypadkowe umożliwia także wykrycie winnych, co daje podstawę ich ukarania, w szczególności karami porządkowymi, o których mowa w art. 108 kp, jak również pociągnięcia takich osób do odpowiedzialności karnej (przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny; dalej: kk) lub wykroczeniowej (przewidzianej w kp lub ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, dalej: kw).

Obowiązek zapewnienia ustalenia, w przewidzianym trybie, okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy spoczywa na każdym pracodawcy, niezależnie od liczby zatrudnionych pracowników oraz od tego, czy pracodawcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, czy też jest nim jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej.

Każdy pracodawca, w związku z wystąpieniem takiego zdarzenia, zobowiązany jest zarówno zapewnić ustalenie, w przewidzianym przez przepisy prawa trybie oraz terminie, okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jak i zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym zdarzeniom w przyszłości. Obowiązujące przepisy nie przewidują sytuacji, w której pracodawca byłby zwolniony od takiego obowiązku. Przesłanką takiego zwolnienia nie może być nawet oczywiste przyczynienie się pracownika do wypadku ani też brak związku tego zdarzenia z pracą (wyrok NSA z 25 kwietnia 2002 r., II SA 3189/01).

[...]

Marcin Jachimowicz
prokurator w Prokuraturze Rejonowej w Świebodzinie, autor licznych artykułów

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.