Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec – Sierpień 2018 » Stosunek pracy » Zasady zatrudniania cudzoziemców (cz. 1)
 
Paweł Stachurski

Zasady zatrudniania cudzoziemców (cz. 1)

Posiłkowanie się pracownikami-cudzoziemcami stało się faktem. Nie jest to bynajmniej kaprys pracodawców, a reakcja na deficyt pracowników na lokalnym rynku pracy, zarówno tych posiadających specjalistyczne umiejętności, jak i pracowników niższego szczebla. W tekście skupimy się na oświadczeniach o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.

Zatrudnienie cudzoziemca, choć w pewnym zakresie zbieżne z procedurą zatrudnienia obywatela polskiego, musi zawierać pewną sekwencję czynności poprzedzających sam fakt powierzenia wykonywania pracy. Ową sekwencję czynności uregulowano w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1065 ze zm.; dalej: upz). W rozdziale 16 zatytułowanym „Podejmowanie pracy za granicą u pracodawców zagranicznych oraz wykonywanie pracy przez cudzoziemców w Rzeczypospolitej Polskiej” zamieszczono szereg rozwiązań, które wyznaczają zarówno przesłanki, jak i tryb ubiegania się o poszczególne dokumenty uprawniające do wykonywania pracy w Polsce przez cudzoziemców.

Problemy z upz

Z upływem lat szereg instytucji zamieszczonych w upz okazał się w ogóle nie odpowiadać potrzebom pracodawców, dla których nadmierny formalizm w zakresie uzyskania odpowiednich dokumentów uprawniających do powierzenia pracy cudzoziemcowi stanowił istotną przeszkodę w płynnym prowadzeniu biznesu. Z drugiej zaś strony postępująca liberalizacja była polem do istotnych nadużyć ze strony zarówno cudzoziemców, jak i zorganizowanych grup przestępczych, które zaczęły trudnić się pomocą w wyłudzaniu wiz na podstawie rejestrowanych dla pozoru oświadczeń.

Polski ustawodawca, dostrzegając „ułomności” pewnych rozwiązań ustawowych odnoszących się do kwestii zatrudniania cudzoziemców, już z początkiem 2016 r. podjął działania legislacyjne skierowane ku rozwiązaniu tych problemów. Wprowadzone ostatecznie ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2017 r., poz. 1543; dalej: uzupz) rozwiązania mają na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 dyrektywy 2014/36/UE państwa członkowskie były zobowiązane do 30 września 2016 r. przyjąć przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do jej wykonania.

Istotnym elementem wprowadzonych zmian (przynajmniej w zamyśle twórców owych rozwiązań) jest uszczelnienie procedury dotyczącej wykonywania pracy krótkoterminowej opierającej się na oświadczeniach podmiotu powierzającego pracę o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi, zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy (PUP).

Jako przełomową należy ocenić nowelizację w przedmiocie pracy krótkoterminowej, czyli przepisy odnoszące się do oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi oraz pracy sezonowej. Wprowadzono też szereg zmian, które odnoszą się do zezwoleń na pracę, pracy po okresie ważności oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, poszerzenia katalogu podstaw prawnych odmowy wydania zezwolenia na pracę, zaostrzenia sankcji za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi.

Te zmiany uzupełniają pewne istniejące dotychczas luki w przepisach obowiązujących, nie wprowadzając przy tym, jak to ma miejsce w przypadku dwóch rozwiązań przedstawionych w akapicie poprzednim, zupełnie nowych podstaw prawnych powierzenia pracy zarobkowej cudzoziemcowi.

Oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi

Obowiązująca do 31 grudnia 2017 r. procedura rejestracji oświadczeń o zamiarze powierzenia pracy przedstawiała się jako zupełnie odformalizowana możliwość powierzenia pracy cudzoziemcowi. Co do zasady bowiem, brak było szczególnych rozwiązań, które przewidywałyby sztywne ramy wyznaczające podstawy rejestracji oświadczeń. Jedyną podstawę prawną w tym zakresie wyznaczało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (DzU z 2015 r., poz. 588).

[...]

Paweł Stachurski
adwokat, specjalizuje się w prawie pracy, zwłaszcza w zakresie zatrudniania cudzoziemców

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.