Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec - Sierpień 2019 » Wynagrodzenia i świadczenia » Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy – cz. 2
 
Marcin Jachimowicz

Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy – cz. 2

Ubezpieczony pracownik w razie wypadku przy pracy ma prawo do licznych świadczeń, m.in. do zasiłków, dodatków, renty, odszkodowania. Przy ich wypłacie stosuje się odpowiednio przepisy zarówno ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jak i z tytułu wypadków przy pracy.

Zamknięty katalog świadczeń, które przysługują ubezpieczonemu lub członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy, znajduje się w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: uustw). Do tych świadczeń należą:

  • zasiłek chorobowy;
  • świadczenie rehabilitacyjne;
  • zasiłek wyrównawczy;
  • jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego;
  • jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;
  • renta z tytułu niezdolności do pracy;
  • renta szkoleniowa;
  • renta rodzinna;
  • dodatek do renty rodzinnej;
  • dodatek pielęgnacyjny;
  • pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą.

Zasiłek chorobowy

Ubezpieczony pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy i w związku z tym stał się niezdolny do pracy, ma prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje niezależnie od okresu podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu od pierwszego dnia niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy. Prawo do świadczenia powypadkowego nie ma związku z wykorzystanym limitem przeznaczonym na wypłatę wynagrodzenia chorobowego w danym roku kalendarzowym.

Osobie ubezpieczonej, której niezdolność do pracy powstała na skutek wypadku przy pracy, jest wypłacany zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego w wysokości 100% podstawy wymiaru. Zasiłek chorobowy z funduszu wypadkowego nie przysługuje za okres niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, za który osoba ubezpieczona zachowuje prawo do wynagrodzenia, uposażenia, stypendium lub innego świadczenia przysługującego za czas niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów.

Świadczenie to przysługuje przez okres nie dłuższy niż 182 dni.

Świadczenie rehabilitacyjne

Osobą uprawnioną do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego jest ubezpieczony, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolny do pracy, ale jego dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Ustawodawca w przepisach uustw przewiduje wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego maksymalnie przez 12 miesięcy.

Lekarz orzecznik ZUS decyduje o okolicznościach uzasadniających prawo do świadczenia rehabilitacyjnego oraz okresie niezbędnym do przywrócenia zdolności do pracy.

Od orzeczenia lekarza orzecznika przysługuje zainteresowanemu sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem placówki ZUS właściwej dla miejsca zamieszkania zainteresowanego. Komisja lekarska ZUS rozstrzyga sprawę, podobnie jak lekarz orzecznik, w formie orzeczenia. Orzeczenie, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, jest podstawą do wydania przez ZUS decyzji w sprawie wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego. Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje uprawnionemu do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia udzielonego na podstawie odrębnych przepisów ­prawnych.

Zasiłek wyrównawczy

Osobą uprawnioną do uzyskania zasiłku wyrównawczego jest pracownik, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jaki został spowodowany wypadkiem przy pracy. Z uwagi na fakt, że wynagrodzenie wypłacane jest pracownikom – z prawa do tego świadczenia mogą skorzystać wyłącznie pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę pomiędzy przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rehabilitację a wynagrodzeniem miesięcznym osiąganym podczas pracy z obniżonym wynagrodzeniem.

Prawo do zasiłku wyrównawczego ustaje z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia do innej pracy, lecz nie później niż po 24 miesiącach od dnia, w którym ubezpieczony będący pracownikiem podjął rehabilitację lub jeżeli z uwagi na stan zdrowia poszkodowanego rehabilitacja stała się bezcelowa. Lekarz orzecznik ZUS orzeka o potrzebie rehabilitacji zawodowej i okolicznościach uzasadniających jej zakończenie. Od orzeczenia przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem placówki ZUS właściwej dla miejsca zamieszkania zainteresowanego. Komisja lekarska ZUS rozstrzyga sprawę, podobnie jak lekarz, w formie orzeczenia. Orzeczenie, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, jest podstawą do wydania przez ZUS decyzji w sprawie wypłaty tego świadczenia.

Zasiłek nie przysługuje ubezpieczonemu pracownikowi, który jest uprawniony do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

Jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego

Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Stałym uszczerbkiem na zdrowiu jest takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu z kolei jest takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, lecz rokujące poprawę. Uprawnienia do jednorazowego odszkodowania z tego tytułu określa się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.

Stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego powiązanie z wypadkiem przy pracy ustala lekarz orzecznik ZUS. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W przypadku zwiększenia się uszczerbku, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, o co najmniej 10 punktów procentowych, odszkodowanie zwiększa się odpowiednio za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to odszkodowanie.

Odszkodowanie ulega zwiększeniu, jeżeli w stosunku do ubezpieczonego została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy.

[...]

Marcin Jachimowicz
prokurator w Prokuraturze Rejonowej w Świebodzinie

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.