Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Lipiec - Sierpień 2019 » Wynagrodzenia i świadczenia » Wypłaty po zmianach
 
Justyna Lenczewska

Wypłaty po zmianach

W tekście omówimy ogólne zasady wypłaty wynagrodzenia za pracę po nowelizacji w kontekście uwag praktycznych, np. kiedy wypłata ma wpłynąć na konto pracownika, a kiedy może być wypłacona komuś innemu niż pracownik.

1 stycznia 2019 r. weszły w życie zmiany do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1040 ze zm.; dalej: kp). Zakresem tych zmian zostały objęte między innymi przepisy dotyczące wypłaty wynagrodzenia za pracę. Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją wprowadziła zmiany w art. 86 § 3 kp (DzU z 2018 r., poz. 357). Przepis ten reguluje zasady wypłaty wynagrodzenia za pracę.

Dotychczas zasadą była wypłata wynagrodzenia do rąk pracownika. Natomiast inne formy wypłaty wynagrodzenia za pracę mogły mieć miejsce po spełnieniu czynności określonych w przepisach. Ustawodawca w art. 86 § 3 kp przewidywał inny sposób wypłaty wynagrodzenia za pracę, ale za pisemną zgodą pracownika bądź gdy tak stanowił układ zbiorowy pracy. Pracodawca samodzielnie nie mógł decydować, w jakiej formie wypłacać wynagrodzenie pracownikom. Zasadniczą formą była wypłata wynagrodzenia do rąk pracownika. Inna forma była możliwa za uprzednią zgodą pracownika bądź gdy tak stanowił układ zbiorowy pracy. Przepis nie określał innej formy wypłaty wynagrodzenia za pracę, pozostawiał tutaj dowolność: przelew na rachunek bankowy, przekaz pocztowy bądź inna forma.

Uszczuplenie szarej strefy

Zmiana, która weszła w życie 1 stycznia 2019 r., dotyczy uregulowania tego, co w praktyce funkcjonowało od dawna. Mianowicie w obecnie obowiązującym stanie prawnym zasadą jest wypłata wynagrodzenia na wskazany przez pracownika rachunek bankowy, a wypłata do rąk własnych jest wyłącznie na wniosek pracownika.

W praktyce zmiana ta miała na celu uregulowanie jako zasadę czegoś, co funkcjonowało już w porządku prawnym jako alternatywa dla wypłaty wynagrodzenia do rąk własnych pracownika. Nie da się ukryć, że większość pracowników korzystała w szczególności z formy wypłaty wynagrodzenia na rachunek bankowy. „Zmiana dostosuje przepisy do zmieniających się preferencji pracowników, coraz powszechniej wybierających bezgotówkową formę wypłaty wynagrodzenia. Z danych Banku Światowego wynika, że w 2014 r. 77,8% pracowników w Polsce otrzymywało wynagrodzenia na rachunki płatnicze”1.

Ta zmiana pozwala na wypłatę pracownikowi wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy, chyba że ten złożył wniosek o wypłatę do rąk własnych.

Argumentem, który uzasadniał wprowadzaną zmianę, był również fakt uszczuplenia tak zwanej szarej strefy. Zwrócono bowiem uwagę, że płatności gotówkowe wypłacane do rąk własnych nie pozostawiają po sobie żadnych śladów i w łatwy sposób można ukryć przekazanie środków. Natomiast przelewy bankowe są rejestrowane i pozostaje po ich dokonaniu trwały ślad.

Obowiązująca już zmiana jako formę wypłaty wynagrodzenia za pracę wskazuje dwie możliwości:

  • rachunek bankowy pracownika;
  • wpłatę do rąk własnych.

Ustawodawca w zmienionym przepisie nie zawarł zapisu „w inny sposób”, jak to było dotychczas, a w sposób taksatywny wskazuje wyłącznie dwie opcje wypłaty wynagrodzenia.

Wobec tego w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości dokonania wypłaty wynagrodzenia pracownikowi przekazem pocztowym. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 86 § 3 kp wypłata wynagrodzenia jest dokonywana na wskazany przez pracownika rachunek płatniczy, chyba że pracownik złożył w postaci papierowej lub elektronicznej wniosek o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

Wobec tego wypłata pracownikowi wynagrodzenia za pracę będzie dokonywana na jego rachunek bankowy. W przypadku, w którym pracownik preferuje wypłatę wynagrodzenia za pracę do rąk własnych, musi złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. Wniosek taki powinien być złożony uprzednio, choć nie wynika to wprost z treści zmienionego przepisu, jednak wskazuje na to użyty w czasie przeszłym zwrot „pracownik złożył”, natomiast zasadą jest wypłata wynagrodzenia za pracę na rachunek bankowy.

Zmiana ta wiąże się z tym, że pracownik będzie miał obowiązek wskazania pracodawcy swojego rachunku bankowego. Zgodnie z obecną treścią art. 221 kp pracodawca ma możliwość żądać od pracownika podania rachunku płatniczego, na który będzie wpłacał wynagrodzenie. Jeżeli pracownik będzie chciał otrzymywać wynagrodzenie w gotówce do rąk własnych, będzie zobowiązany do złożenia stosownego wniosku w formie papierowej bądź elektronicznej.

Zmiana w obowiązkach pracodawcy

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pracodawca jest zobowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonym w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. Wynagrodzenie za pracę wpłacane przelewem na rachunek bankowy pracownika powinno dotrzeć do niego najpóźniej w dniu oznaczonym jako dzień wypłaty pracownikom wynagrodzenia za pracę u danego pracodawcy.

W przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie powinno być na rachunku bankowym w dniu poprzedzającym ten dzień. Zatem pracodawca musi mieć na uwadze to, że nie może robić przelewów bankowych w dniu oznaczonym jako dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę pracownikom. Istnieje wówczas ryzyko, że wynagrodzenie nie dotrze na czas na rachunek bankowy pracownika. W praktyce czynność ta nie powinna nastręczać większych trudności pracodawcom, którzy dotychczas wypłacali wynagrodzenie za pracę pracownikom na ich wniosek na wskazany przez nich rachunek bankowy. Natomiast ci pracodawcy, u których wynagrodzenie było wypłacane do rąk własnych w dniu oznaczonym jako dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę, muszą mieć powyższe na uwadze, gdyż mogą narazić się na zarzut nieterminowo wypłacanego wynagrodzenia pracownikom.

Upoważnienie osoby trzeciej do odbioru wynagrodzenia

W praktyce trudność może dotyczyć wypłacania wynagrodzenia za pracę komuś innemu niż pracownik. Chodzi o sytuacje, w których pracownik upoważni osobę trzecią do odbioru wynagrodzenia za pracę, udzielając takiej osobie pełnomocnictwa do jego odbioru. W doktrynie nawet przed wejściem w życie omawianej zmiany kwestia pełnomocnictwa budziła kontrowersje.

[...]

Justyna Lenczewska
radca prawny, specjalizuje się w prawie pracy i postępowaniu administracyjnym

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.