Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad - Grudzień 2017 » Wynagrodzenia i świadczenia » Dodatki specjalne w samorządzie
 
Ewelina Gumienna

Dodatki specjalne w samorządzie

Jednym z finansowych narzędzi motywowania urzędników do dodatkowej pracy może być przyznawany dodatek specjalny. Istnieje też grupa stanowisk w jednostkach samorządu terytorialnego, którym ten dodatek należy się obowiązkowo.

Rys. A. Sobierajski

Zasady wynagradzania pracowników samorządowych określa ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: uops) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.

Narzędzie motywacyjne

Dodatek specjalny o charakterze fakultatywnym może zostać przyznany każdemu pracownikowi samorządowemu niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy, a więc zatrudnionemu na podstawie:

  • umowy o pracę – na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, doradcy i asystenta, pomocniczym i obsługi;
  • powołania – na stanowisku zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), skarbnika gminy (powiatu, województwa);
  • wyboru – na stanowisku wicemarszałka województwa, wicemarszałka, pozostałych członków zarządu województwa, starosty, wicestarosty, pozostałych członków zarządu powiatu, przewodniczącego oraz pozostałych członków zarządu związku jednostki samorządu terytorialnego.

Potwierdzeniem tej tezy może być choćby pismo z 5 listopada 2009 r. Prezesa Rady Ministrów (DP-171-471(2)/09/MT), w którym wskazano, że: „(…) zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych pracodawca samorządowy może przyznać pracownikom samorządowym dodatek specjalny niezależnie od podstawy zatrudnienia, a zatem także tym, z którymi stosunek pracy nawiązano na podstawie wyboru i powołania (tj. wicestaroście, członkom zarządu powiatu, skarbnikowi powiatu). Dodatek ten może być przyznany z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań. Jest to dodatek o charakterze fakultatywnym – o jego przyznaniu decyduje zatem wola pracodawcy (…)”. Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach w stanowisku z 27 kwietnia 2011 r. (WA-0250/10/11) również podziela ten pogląd.

Zasady przyznawania w regulaminie wynagradzania

Zgodnie z art. 39 ust. 2 uops pracodawca w regulaminie wynagradzania może określić:

  • warunki przyznawania oraz warunki i sposób wypłacania premii i nagród innych niż nagroda jubileuszowa oraz
  • warunki i sposób przyznawania dodatku funkcyjnego i specjalnego oraz innych dodatków.

Jeżeli pracodawca samorządowy planuje przyznawać swoim podwładnym dodatki specjalne, powinien określić szczegółowe zasady ich przyznawania w regulaminie wynagradzania. Ten dokument jest z kolei kierowany wyłącznie do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych, doradców i asystentów, pomocniczych i obsługi). Wynika to wprost z art. 772 § 5 w związku z art. 239 § 3 pkt 3 kp oraz z zapisów art. 39 uops. Skoro ustawodawca przyznał prawo do możliwości otrzymania premii czy dodatków każdemu pracownikowi samorządowemu, zatem podstawą przyznania tego rodzaju gratyfikacji pracownikom jst zatrudnionym na podstawie powołania lub wyboru będzie bezpośrednio art. 36 ust. 5 uops.

Regulamin wynagradzania kierowany jest wyłącznie do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych, doradców i asystentów, pomocniczych i obsługi).

Okoliczności uzasadniające przyznanie dodatku

Przesłanką uzasadniającą przyznanie pracownikowi samorządowemu fakultatywnego dodatku specjalnego, wskazaną przez art. 36 ust. 5 uops jest okresowe zwiększenie obowiązków służbowych lub powierzenie mu dodatkowych zadań. Zatem ustawodawca wyraźnie rozdzielił dwie sytuacje umożliwiające przyznanie dodatku:

  • okresowe zwiększenie obowiązków służbowych – oznaczające terminowe zwiększenie ilości pracy; może się to zdarzyć np. w przypadku nieobecności współpracownika z jakiegoś referatu – lub też czasowe zwiększenie liczby zadań wchodzących w zakres obowiązków danego pracownika;
  • powierzenie dodatkowych zadań – to powierzenie zadań, których pracownik wcześniej nie wykonywał. Muszą to być zatem obowiązki inne niż wskazane w zakresie czynności.

Wymienione sytuacje dają pracodawcy jedynie możliwość przyznania samorządowcowi dodatkowych profitów do wynagrodzenia. Taka decyzja (czy przyznać, jaką kwotę i na jak długo) zależy jednak od wyłącznej woli szefa. Pracodawca może przyznać takie świadczenie, ale nie musi.

[...]

Ewelina Gumienna
specjalista prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.