Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad - Grudzień 2017 » Stosunek pracy » Stosunek pracy na podstawie mianowania
 
Justyna Lenczewska

Stosunek pracy na podstawie mianowania

W przypadkach określonych w odrębnych przepisach (art. 76 kp) nawiązuje się stosunek pracy w ramach mianowania. Mianowanie jest szczególnym rodzajem zawarcia stosunku pracy, gdyż dochodzi do niego w formie pozaumownej, a kandydat na pracownika mianowanego musi spełniać dość wysokie wymagania.

Rys. B. Brosz

W jakich grupach zawodowych dochodzi do nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania? Z pracownikami mianowanymi możemy spotkać się wśród osób związanych z pracą w administracji państwowej, sądownictwie, prokuraturze, szkolnictwie oraz szkolnictwie wyższym. Warto wskazać, że w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych wykluczono mianowanie jako podstawę nawiązania stosunku pracy w tej grupie pracowników. Stosunki pracy nawiązane w czasie poprzednio obowiązujących przepisów uległy przekształceniu w umowy o pracę na czas nieokreślony

PRAGMATYKI SŁUŻBOWE

Stosunek pracy na podstawie mianowania został przewidziany w tzw. pragmatykach służbowych. Pragmatyki służbowe to z kolei akty prawne, które regulują stosunki służbowe i stanowią źródło prawa pracy w szeroko rozumianej sferze publicznej.

Pragmatyki służbowe to przepisy szczególne, o randze ustawy, które regulują prawa i obowiązki związane ze stosunkiem pracy odnoszące się tylko do określonej grupy pracowników.

Do takich pragmatyk służbowych zaliczamy m.in.:

  • ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze;
  • ustawę z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej;
  • ustawę z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela;
  • ustawę z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.

Cechą wspólną aktów prawnych regulujących stosunek pracy na podstawie mianowania jest przede wszystkim zwiększona stabilizacja zatrudnienia, większa dyspozycyjność pracownika, możliwość ponoszenia przez pracownika odpowiedzialności dyscyplinarnej, mieszany tryb dochodzenia roszczeń (w części przed sądem pracy, a w części na drodze administracyjnej poprzez odwołanie do przełożonego wyższego rangą, a następnie możliwość złożenia skargi do NSA). Różny jest natomiast zakres przedmiotowy pragmatyk służbowych. Poza regulacjami dotyczącymi samej istoty stosunku pracy regulują one organizację i funkcjonowanie danej grupy pracowników (np. ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej).

PRAGMATYKI ADMINISTRACYJNE

Poza pragmatykami służbowymi, które są jednym ze źródeł prawa pracy, istnieją także pragmatyki administracyjne, czyli takie, które regulują niepracownicze stosunki służbowe o charakterze prawno-administracyjnym. Do pragmatyk administracyjnych należą m.in.:

  • ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;
  • ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;
  • ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej; • ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej;
  • ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa;
  • ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu;
  • ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego;
  • ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

Na podstawie mianowania powstają dwa rodzaje stosunków prawnych: służbowy stosunek pracy oraz stosunek służbowy o charakterze administracyjno- prawnym (dotyczy on przede wszystkim służb mundurowych). Służbowy stosunek pracy dotyczy w szczególności stanowisk m.in. w urzędach państwowych, szkolnictwie, szkolnictwie wyższym, sądownictwie, prokuraturze.  

[...]  

Justyna Lenczewska
radca prawny, specjalizuje się w prawie pracy i postępowaniu administracyjnym

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.