Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad - Grudzień 2017 » Czas pracy » Wykroczenia przeciwko czasowi pracy
 
Marta Brakoniecka

Wykroczenia przeciwko czasowi pracy

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czas pracy pracownika nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Każdy pracodawca ma obowiązek przestrzegać powyższych zasad i nie dopuszczać do ich przekroczenia. W celu prawidłowego dysponowania czasem pracy pracownika pracodawcy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji czasu pracy dla każdego pracownika odrębnie.

Ewidencja czasu pracy

Na podstawie prawidłowo prowadzonej ewidencji pracodawca określa liczbę godzin, którą pracownik przepracował w danym miesiącu. Na jej podstawie jest w stanie określić, ile pracownik wypracował godzin nadliczbowych, czy pracownik pracował w dniu wolnym od pracy i czy ta praca została mu zrekompensowana w postaci udzielenia czasu wolnego.

Pracodawca prowadzi ewidencję pracy w godzinach nadliczbowych dobowych, w dniu wolnym od pracy, w niedzielę i święta, w porze nocnej. Ponadto pracodawca ewidencjonuje urlopy wypoczynkowe, zwolnienia lekarskie, inne usprawiedliwione nieobecności, obecności nieusprawiedliwione (wyrok SN z 23 listopada 2001 r., I PKN 678/00).

Pracodawcy niestety nie zawsze dopełniają wszelkich starań w prowadzeniu rzetelnej ewidencji czasu pracy. Nieraz są to niedociągnięcia wynikające z technicznych braków w zapisach ewidencji, nieumieszczeniu np. nieobecności, absencji. Czasami jednak niedociągnięcia te są znacznie poważniejsze. Pracodawcom zdarza się nie prowadzić takiej ewidencji wcale bądź prowadzić ją w sposób niezgodny z prawdą, podając w niej informacje niezgodne ze stanem faktycznym.

Odpowiedzialność pracodawcy

Za takie działanie pracodawca podlega karze grzywny, a w przypadku dopuszczenia się fałszerstwa, poświadczania nieprawdy podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: PIP) wielokrotnie przeprowadzali i nadal przeprowadzają kontrole poprawności planowania, rozliczania czasu pracy pracowników. Bardzo często kontrole odbywają się na wniosek pracownika, po złożeniu skargi na działalność pracodawcy. Analiza PIP po przeprowadzonych kontrolach wskazuje, że w dużej mierze nieprawidłowości dotyczące czasu pracy są związane z rozbieżnościami w zakresie interpretacji przepisów prawa pracy w tym zakresie.

Kary grzywny nakładane przez inspektorów PIP są przyznawane najczęściej w wysokości do 2000 zł. W przypadku wielokrotnego popełnienia wykroczenia bądź też unikania odpowiedzialności kara może być wystosowana w wyższej wysokości. Wysokość ta nie jest stawką za każde wykroczenie, a stawką za całość, za wszystkie ,,przewinienia” pracodawcy.

W przypadku skierowania sprawy do sądu kara ta może wynieść nawet 30 000 zł.

Karze grzywny podlega pracodawca, a także osoba działająca w jego imieniu, osoba odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy lub też kierująca pracownikami lub innymi osobami fizycznymi. Także w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny przewiduje się kary za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie prawa pracy:

  • kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika, wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2;
  • osoba określona powyżej, która będąc zobowiązana orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, nie wykonuje tego obowiązku, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

[...]

Marta Brakoniecka
specjalista w zakresie kadr i płac, praktyk z wieloletnim doświadczeniem

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.