Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad – Grudzień 2018 » Czas pracy » Czas pracy kierowców w samorządzie
 
Marek Rotkiewicz

Czas pracy kierowców w samorządzie

Specyfika pracy kierowców – głównie kierowców samochodów osobowych – wiąże się z różnymi porami doby oraz dniami, w których jest wykonywana, bardziej niejednolitą długością dziennej pracy i z bardzo trudnym planowaniem konkretnego zapotrzebowania na pracę na dłuższy czas. 

Rys. A. Sobierajski

Pracodawca w szczególny sposób powinien odnieść się do organizacji pracy kierowców w regulacjach wewnętrznych, wyodrębniając ich w zakresie czasu pracy spośród reszty pracowników i zwracając uwagę na możliwości, jakie dają przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. DzU z 2012 r., poz. 1155 ze zm.; dalej: ucpk). Praca kierowcy stosunkowo rzadko związana jest z faktycznymi stałymi lub planowanymi z wyprzedzeniem godzinami i dniami jej wykonywania. Tak będzie np. przy przewozach według z góry ustalonego rozkładu jazdy (komunikacja miejska), dostawach towarowych wykonywanych po regularnej trasie, przejazdach związanych z dowożeniem pracowników do pracy w stałe miejsce lub przewożeniem dzieci do szkół. W wielu innych przypadkach kierowca wykonuje przewozy w zależności od aktualnie powstającego zapotrzebowania, przy braku możliwości przewidywania ich rozkładu czasowego, odległości itp. z wyprzedzeniem kilkutygodniowym. 

Zakres zastosowania przepisów 

Do kierowców zatrudnionych przez jednostki samorządu terytorialnego nie stosujemy ani przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej: rozporządzenie w sprawie transportu drogowego), ani umowy AETR (dotyczącej zasad zatrudniania kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe, czasu pracy oraz jego ewidencji). W „podstawowym” zakresie obejmują one kierowców pojazdów wykonujących przewozy drogowe:

  • rzeczy – gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony; 
  • osób – pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

Rozporządzenie w sprawie transportu drogowego zawiera również wyłączenia odnoszące się do kierowców większych pojazdów. Jedno z nich, które może stosować państwo członkowskie UE i na które Polska się zdecydowała, dotyczy przewozów pojazdami będącymi własnością organów publicznych lub wynajmowanymi przez nie bez kierowcy w celu wykonywania przewozów drogowych, które nie stanowią konkurencji dla prywatnych przedsiębiorstw transportowych. 

Niezależnie od tego, czy pracodawca prowadzi działalność komercyjną, czy należy do sfery budżetowej, zatrudnieni przez niego kierowcy objęci są przepisami ucpk. Ustawa o czasie pracy kierowców ma pierwszeństwo stosowania przed innymi regulacjami odnoszącymi się do czasu pracy. 

Zgodnie z art. 5 ucpk przepisy rozdziału ustawy odnoszące się do rozliczania czasu pracy mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. Ustawodawca w ucpk nie reguluje jednak wszystkich kwestii związanych z czasem pracy. Należy sięgnąć również do przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1260 ze zm.; dalej: uops). Dotyczyć to będzie tylko tego „wycinka” z problematyki czasu pracy, jaki znajduje się w art. 42 uops, czyli ograniczeń w zakresie zlecania pracy nadliczbowej i szczególnych zasad jej rekompensowania (ucpk nie odnosi się do tych kwestii). W pozostałym zakresie zastosowanie znajdą regulacje kp – praca w porze nocnej oraz w niedziele i święta. Tutaj bowiem ucpk nie zawiera swoistych postanowień. 

[...]

Marek Rotkiewicz
prawnik specjalizujący się w prawie pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.