Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad – Grudzień 2018 » Stosunek pracy » Telepraca
 
Olgierd Kucharski

Telepraca

Wprowadzenie przepisów określających zasady telepracy w 2007 r. do kp nie spowodowało wówczas rewolucji na rynku pracy. Tego rodzaju umów zawierano niewiele. Zauważalną tendencją było, że strony w sytuacji, w której zatrudniony mógł wykonywać pracę w domu, raczej zawierały umowę cywilnoprawną niż umowę o telepracę.

Aktualnie zauważa się wzrost zainteresowania telepracą, co jest niewątpliwie związane z niskim bezrobociem, a także z niedoborem wykwalifikowanych specjalistów w niektórych branżach. To powoduje, że pracodawcy chętnie wyrażają zgodę na spełnienie warunków stawianych przez pracowników, a dotyczących uelastycznienia warunków pracy. Wydaje się, że mniejszą rolę odgrywają niższe koszty telepracy dla pracodawcy związane z brakiem konieczności utrzymywania dużych powierzchni biurowych. Dodatkowo, po ostatnich zmianach przepisów, pewna grupa pracowników ma możliwość występowania o zatrudnienie w ramach telepracy. To powoduje, że warto przypomnieć zasady zatrudniania telepracowników. 

Reguły zawierania umów dotyczących telepracy należy podzielić na dwie grupy zagadnień: 

  • prawnych – związanych z konstrukcją umowy o pracę i jej warunków;
  • technicznych – związanych z zapewnieniem bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. 

W każdej z tych grup występują przepisy specjalistyczne o niekiedy wysoce złożonym charakterze. 

Wymagania prawne

Definicja telepracy jest zawarta w art. 675 kp. Są tam określone trzy przesłanki dopuszczalności takiej pracy: 

  • regularność; 
  • wykonywanie poza zakładem pracy; 
  • wykorzystywanie środków komunikacji elektronicznej w przekazywaniu rezultatów pracy.

Czwartą przesłanką niewynikającą wprost z przepisu kp jest oczywiście rodzaj pracy, który spełnia wskazane wymagania. Przez regularność i wykonywanie telepracy poza siedzibą pracodawcy należy rozumieć takie ukształtowanie zakresu obowiązków zatrudnionego, które pozwala na wykonywanie czynności poza terenem zakładu. Może to być mieszkanie pracownika, ale także jakiekolwiek inne miejsce (co nie wyklucza wykonywania pracy również w siedzibie). To ogranicza krąg wykonywanych prac do takich, które nie są stale związane z koniecznością bezpośredniego i ciągłego nadzoru przy ich świadczeniu albo też nie wiążą się z ciągłym dostępem do dokumentów zawierających tajemnicę państwową lub służbową, które absolutnie nie mogą być wynoszone poza siedzibę urzędu, czy innych prac, które mogą być wykonywane tylko w siedzibie. Należy zwrócić uwagę na wskazanie, że tego rodzaju telepraca powinna być możliwa do wykonywania regularnie, a więc systematycznie, w terminach i według zasad wskazanych przez pracodawcę, a nie tylko dorywczo czy sporadycznie. 

Te ograniczenia wskazują, że nie wszystkie stanowiska i rodzaje prac mogą być objęte telepracą.

Kluczowym jednak pojęciem wyjaśniającym istotę telepracy jest wskazanie, że przekazywanie wyników pracy musi następować z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Środkami komunikacji elektronicznej są rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, w szczególności chodzi o pocztę elektroniczną – niezależnie od urządzenia, z którego się korzysta (laptop, smartfon itd.). Teoretycznie może to być również faks, ale obecnie wydaje się, że jest to archaiczne rozwiązanie techniczne. 

Sposób rozliczania się z wykonanej pracy zdecydowanie odróżnia tę formę wykonywania pracy od klasycznego stosunku pracy. 

Ustawodawca w odniesieniu do tej przesłanki użył w przepisie wyrażenia „w szczególności”, co wskazuje, że przekazywanie efektów pracy może być dokonywane także w innej formie, nie tylko teleinformatycznej (np. papierowej). Zatrudnienie telepracownika jest dopuszczalne jedynie w formie umowy o pracę, a nie innych stosunków pracy (mianowanie, powołanie).

[...]

Olgierd Kucharski
ekspert prawa pracy, doktor nauk prawnych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.