Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad - Grudzień 2019 » BHP » Utrzymanie budynku placówki oświatowej – współstosowanie przepisów prawa
 
Jolanta Grochowska Andrzej Nikiforów

Utrzymanie budynku placówki oświatowej – współstosowanie przepisów prawa

Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie problematyki związanej z prawidłowym utrzymaniem budynku placówki oświatowej, w szczególności w aspekcie wymogów bezpieczeństwa i higieny (zarówno uczniów, jak i pracowników placówki).

Należy mieć na uwadze fakt przenikania się trzech płaszczyzn związanych zarówno ze stosowaniem przepisów wynikających z prawa budowlanego, prawa pracy, jak i szczegółowych rozwiązań prawnych dedykowanych wyłącznie bezpieczeństwu i higienie w placówkach oświatowych.

Punktem wyjścia do dalszych rozważań powinny zostać przede wszystkim art. 214 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1040 ze zm.; dalej: kp), które kreują określone obowiązki pracodawcy odnośnie do standardów obiektów budowlanych, w których znajdują się pomieszczenia pracy, oraz samych pomieszczeń pracy. Nie można bowiem stracić z pola widzenia, że placówka oświatowa jest miejscem, w którym jest świadczona praca. Po pierwsze, na pracodawcę nałożono obowiązek zapewnienia pomieszczeń pracy odpowiednich do rodzaju wykonywanych prac i liczby zatrudnionych pracowników. Po drugie, pracodawca został również zobowiązany do utrzymania obiektów budowlanych i znajdujących się w nich pomieszczeń pracy, a także terenów i urządzeń z nimi związanych w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy.

Prawo budowlane i przepisy prawa pracy

Należy zwrócić uwagę, że przepisy kp są zharmonizowane z przepisami prawa budowlanego, zgodnie z art. 5 ust. 2, w związku z ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: pb). Zgodnie z nimi obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ustawodawca w art. 61 pb konsekwentnie przewiduje, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany:

  • utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 pb;
  • zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływających na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, które może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Przy tym nie można zapominać, że jeżeli mamy do czynienia z nieruchomością oddaną w trwały zarząd placówki oświatowej, jej dyrektor będzie wykonywał funkcję zarządcy obiektu budowlanego.

Kontrole budynków i pomieszczeń

Ustawodawca w art. 62 pb przewiduje, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane kontroli przez właściciela lub zarządcę kontroli. Przede wszystkim chodzi tutaj o kontrole okresowe. Pierwsza forma obowiązkowej kontroli okresowej dotyczy sprawdzenia stanu technicznego:

  • elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu;

  • instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska;

  • instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych).

Taką kontrolę przeprowadza się obowiązkowo co najmniej raz w roku. Należy jednak pamiętać, że w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2 powyższy obowiązek powinien być obligatoryjnie realizowany co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada. Przy tym osoba dokonująca kontroli jest zobowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić organ nadzoru budowlanego o przeprowadzonej kontroli (czyli właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego). Z uwagi jednak na szczególny obowiązek dwukrotnej kontroli w ciągu roku rzadko będzie on dotyczył budynków placówek oświatowych.

Oprócz kontroli okresowych w przypadku budynku placówki oświatowej wchodzą w grę także kontrole doraźne, konieczne każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2 pb. Chodzi tutaj o nagłe zdarzenia, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, które może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Zarówno kontrole okresowe, jak i doraźne przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane
w odpowiedniej specjalności.

Należy bowiem pamiętać, że sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych jest samodzielną funkcją techniczną w budownictwie. Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych i gazowych, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 pb, mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych. Z kolei kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c pb, w odniesieniu do przewodów dymowych i grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim. Z kolei w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych, kontrole mogą przeprowadzać osoby, które posiadają uprawnienia bu­dowlane odpowiedniej specjalności.

Zobowiązany do zapewnienia przeprowadzenia kontroli podmiot powinien zawrzeć odpowiednią umowę cywilnoprawną tylko z osobą posiadającą wymagane kwalifikacje zawodowe.

Ustawodawca w art. 64 pb zobowiązuje właściciela lub zarządcę budynku do prowadzenia dla każdego budynku lub obiektu budowlanego „książki obiektu budowlanego”. Książka ta stanowi dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzonych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego.

[...]

Jolanta Grochowska

nauczyciel i pracownik ds. BHP

Andrzej Nikiforów

zastępca kierownika Oddziału Orzecznictwa w Wydziale Infrastruktury DUW we Wrocławiu, pozaetatowy członek SKO we Wrocławiu

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.