Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Listopad - Grudzień 2019 » Czas pracy » Zasady rekompensowania pracy nadliczbowej
 
Marek Rotkiewicz

Zasady rekompensowania pracy nadliczbowej

Rekompensata pracy nadliczbowej w służbie cywilnej uzależniona jest od tego, do której z grup członków korpusu służby cywilnej należy dana osoba. Ma także związek z porą wykonywania nadgodzin. Nie przysługują dodatki za pracę nadliczbową.

Specyfika prac w sferze publicznej wiąże się m.in. ze szczególnymi regulacjami dotyczącymi czasu pracy. Czasem jest ich mniej (np. w stosunku do pracowników samorządowych), więcej (urzędnicy państwowi, służba cywilna) albo nie ma ich wcale (np. ZUS, PFRON). Jeżeli jednak się pojawiają, dotyczą m.in. pracy w godzinach nadliczbowych i jej rekompensowania, które odbiega od standardowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1040 ze zm.; dalej: kp).

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 21 stycznia 2014 r. (P 26/12), w którym odnosił się wprost do pracowników samorządowych, ale w zakresie uprawnień z tytułu godzin nadliczbowych, mającym wiele analogii ze służbą cywilną, orzekł, że praca w administracji publicznej nosi cechy elementów misji publicznej.

W sytuacji zatem, w której istnieje taka potrzeba, zatrudnieni tam pracownicy i urzędnicy powinni wykonywać swoje obowiązki służbowe także poza normalnymi godzinami służbowymi pracy, bez prawa do specjalnych rekompensat. Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, w jakim stopniu wiele przywilejów płacowych (jak np. dodatki lub nagrody jubileuszowe) rekompensuje ograniczenie uprawnień z tytułu nadgodzin. Prezes Rady Ministrów w piśmie z 28 lipca 2009 r. („Rzeczpospolita – Dobra Firma” 2009, nr 184, s. 3) wskazał, że jest to wynikiem świadomego działania ustawodawcy, który wziął pod uwagę szczególny status urzędników służby cywilnej (dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego oraz dodatkowy urlop wypoczynkowy – elementy rekompensujące zwiększone obowiązki urzędnika służby cywilnej).

W obecnej sytuacji na rynku pracy oraz w porównaniu z „rynkowym” poziomem wynagrodzeń przy jednocześnie dosyć dużej stagnacji w zakresie zmian wynagrodzenia korpusu służby cywilnej argumentacja ta wydaje się nieaktualna. Obecne regulacje dotyczące ponadto rekompensaty pracy nadliczbowej w służbie cywilnej skutkują uzasadnionymi opiniami o ich niezgodności z Europejską Kartą Społeczną.

Członkowie korpusu służby cywilnej

Korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w:

  • Kancelarii Prezesa Rady Ministrów;

  • urzędach ministrów i przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów oraz urzędach centralnych organów administracji rządowej;

  • urzędach wojewódzkich oraz innych urzędach stanowiących aparat pomocniczy terenowych organów administracji rządowej podległych ministrom lub centralnym organom administracji rządowej;

  • Krajowej Informacji Skarbowej i izbach administracji skarbowej;

  • komendach, inspektoratach i innych jednostkach organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej;

  • Centralnym Biurze Śledczym Policji;

  • Biurze Spraw Wewnętrznych Policji;

  • Biurze Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej;

  • Biurze Nasiennictwa Leśnego;

  • jednostkach budżetowych obsługujących państwowe fundusze celowe, których dysponentami są organy administracji rządowej.

[...]

Marek Rotkiewicz

specjalista prawa pracy, doradca, szkoleniowiec

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.