Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Maj - Czerwiec 2017 » Stosunek pracy » Konstruowanie umów o pracę
 
Olgierd Kucharski

Konstruowanie umów o pracę

Do nawiązania jakiegokolwiek stosunku pracy jest wymagane zgodne oświadczenie woli pracownika i pracodawcy (art. 11 kp). Poniższy artykuł zawiera kilka uwag dotyczących uzgadniania warunków pracy i płacy oraz skutków, jakie powodują, tym samym odnosi się do wstępnego okresu zatrudniania.

Rys. B. Brosz

Niezależnie od procedur naboru lub negocjacji warunków zatrudnienia obie strony muszą zaakceptować warunki pracy i płacy. Bez takiej zgody nie będzie zatrudnienia.

Zazwyczaj zatrudnienie rozpoczyna się od procesu rekrutacji. W zależności od rodzaju podmiotu lub obowiązków wynikających z przepisów szczególnych proces ten jest mniej lub bardziej rozbudowany i sformalizowany. Najprostszy nabór polega na rozmowie, na której są ustalane warunki zatrudnienia. W innych przypadkach wymagane jest odbywanie nie tylko rozmów kwalifikacyjnych, ale również wykazanie się przez kandydata na pracownika kompetencjami fachowymi i interpersonalnymi w trybie testów, egzaminów itd. W przypadku jednostek sfery budżetowej procedury naboru są z reguły sformalizowane i realizowane przez specjalne komisje. Sam nabór ma charakter otwarty (dostępny dla wszystkich kandydatów spełniających wymagania) i konkursowy (mający wyłonić jak najbardziej kompetentnego kandydata)1.

Po tym etapie i wyłonieniu najlepszego kandydata nadal jest wymagana jego zgoda, mimo że przystępując do naboru, wiedział, jakie będą przyszłe warunki pracy i płacy. Bez wyrażenia zgody na zatrudnienie na tych warunkach stosunek pracy nie zostanie zawarty.

Elementy stosunku pracy

Zakładając, że strony osiągnęły porozumienie co do warunków zatrudnienia, pracy i płacy, niezależnie czy nastąpiło to w drodze negocjacji, czy też akceptacji oferty przedstawionej przez pracodawcę, należy wskazać, jakie są istotne elementy stosunku pracy i jakie powodują konsekwencje dla zatrudnienia. Elementy istotne umowy o pracę, a więc to, jakie postanowienia musi zawierać umowa o pracę, zostały wskazane przez ustawodawcę w art. 29 § 1 kp i obejmują określenie:

  • stron umowy,
  • rodzaju umowy,
  • rodzaju pracy,
  • wynagrodzenia za pracę odpowiadającego rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiaru czasu pracy,
  • w wypadku innego terminu rozpoczęcia świadczenia pracy niż data zawarcia umowy – wskazanie tego terminu.

Każde z wyżej wskazanych postanowień umowy o pracę powoduje określone skutki prawne.

Pracodawcy

Stronami stosunku pracy są pracownik i pracodawca. O ile żadnych wątpliwości nie budzi to, kto jest pracownikiem, o tyle pracodawca, jako strona stosunku pracy, może przybierać różne formy organizacyjne, począwszy od osób fizycznych po osoby prawne. Dlatego istotne jest ustalenie, kto wykonuje zadania w tym zakresie zgodnie z przepisami prawa. Takie postanowienia mogą być zawarte zarówno w przepisach powszechnie obowiązujących (np. w przypadku dyrektora generalnego w urzędach, gdzie są zatrudnieni członkowie korpusu służby cywilnej)2, jak i w przepisach wewnątrzzakładowych (np. regulaminy organizacyjne, statuty).

Czynności z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną są dokonywane przez osobę lub organ zarządzający tą jednostką albo inną wyznaczoną osobę (art. 31 kp).

[...]

Olgierd Kucharski
ekspert prawa pracy, doktor nauk prawnych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.