Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Maj - Czerwiec 2017 » Czas pracy » Uprawnienia rodzicielskie pracowników–ojców
 
Ewa Łukasik

Uprawnienia rodzicielskie pracowników–ojców

Przepisy prawa pracy gwarantują pracownikom–ojcom szeroki katalog uprawnień rodzicielskich. Omawiamy je kolejno.

Rys. B. Brosz

Pracownik–ojciec może korzystać nie tylko z urlopu ojcowskiego czy urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka, ale także podzielić się z matką opieką nad dzieckiem w czasie urlopu macierzyńskiego. Może też korzystać wspólnie z matką lub samodzielnie z urlopu rodzicielskiego czy wychowawczego. W czasie korzystania z tych uprawnień jego stosunek pracy podlega takiej samej ochronie jak stosunek pracy pracownicy–matki.

Urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia dziecka

Pracownikowi, któremu urodziło się dziecko, pracodawca ma obowiązek udzielić 2 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wprawdzie prawo do urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje zarówno matce, jak i ojcu dziecka, w praktyce jednak to właśnie ojcowie korzystają z przywileju urlopu okolicznościowego, gdyż matka dziecka wraz z dniem porodu rozpoczyna urlop macierzyński. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (pismo z 7 marca 2012 r.) pracownicy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego nie przysługuje prawo do takiego zwolnienia.

Wymiar zwolnienia wynosi 2 dni i jest taki sam bez względu na liczbę urodzonych dzieci.

Wykorzystanie zwolnienia przez pracownika powinno nastąpić bezpośrednio po urodzeniu się dziecka. Ponieważ jednak przepisy nie precyzują terminu jego wykorzystania, udzielenie tego zwolnienia w terminie późniejszym jest dopuszczalne i zgodne z prawem, jeżeli pracownik ma uzasadnione powody, wynikające bezpośrednio z faktu narodzin dziecka, do późniejszego skorzystania z tego zwolnienia. Należy podkreślić, że zwolnienie to nie ma charakteru wypoczynkowego, lecz ma za zadanie m.in. ułatwienie pracownikowi wykonania czynności wynikających z danego wydarzenia.

Urlop ojcowski

Pracownik–ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż:

  • do ukończenia przez dziecko 24. miesiąca życia albo
  • do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 lat.

Urlop ojcowski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika–ojca wychowującego dziecko, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracownik może wykorzystać urlop w dowolnym momencie aż do osiągnięcia przez dziecko 24. miesiąca życia. Może to mieć miejsce także w czasie, gdy matka dziecka korzysta z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego bądź urlopu wychowawczego. Jest to prawo całkowicie niezależne od tego, jaki status ma matka dziecka: czy jest pracownicą, ubezpieczoną, czy osobą nieubezpieczoną. Urlop ojcowski może być wykorzystany jednorazowo albo nie więcej niż w 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień. Jeżeli dziecko trafi do szpitala, pracownik może przerwać urlop ojcowski i kontynuować go, kiedy dziecko zostanie wypisane ze szpitala.

Pracodawca nie może odrzucić wniosku o urlop ojcowski złożonego co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. W przypadku gdy wniosek został złożony bez zachowania terminu, pracodawca udziela urlopu ojcowskiego nie później niż z upływem 7 dni od dnia złożenia wniosku.

Pracownik przebywający na urlopie ojcowskim korzysta ze szczególnej ochrony stosunku pracy, takiej samej jak podczas urlopu macierzyńskiego. Także w zakresie ustalania stanowiska i wynagrodzenia po powrocie z urlopu zasady są takie same jak przy urlopie macierzyńskim.

[...]

Ewa Łukasik
ekspert prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.