Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Maj - Czerwiec 2017 » Czas pracy » Urlop wypoczynkowy a służbowy e-mail
 
Wiktor Cajsel

Urlop wypoczynkowy a służbowy e-mail

Jeśli chodzi o funkcjonowanie pracownika w ramach stosunku pracy, to z jednej strony ma on szereg obowiązków, polegających na świadczeniu pracy, lecz z drugiej ma prawo do regeneracyjnego urlopu wypoczynkowego.

Zgodnie z dyspozycją art. 100 § 1 kp: „Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę”. Istotę zobowiązania pracowniczego stanowi bowiem wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym (zob. art. 22 § 1 kp). Z tym zobowiązaniem łączy się szereg obowiązków o mniej lub bardziej szczegółowym charakterze, które mogą wynikać z różnych źródeł:

  • przepisy prawa powszechnie obowiązującego,
  • wewnętrzne regulacje obowiązujące u danego pracodawcy,
  • a niekiedy nawet ustalone zwyczaje.

Polecenia pracodawcy

Obowiązek wykonywania pracy sumiennie oznacza powinność najlepszego – w intencji pracownika – jej wykonywania. Kryterium sumienności pracowniczej odwołuje się do właściwego stosunku psychicznego pracownika do wykonywanej pracy. Pracownik powinien wykonywać pracę z należytym wykorzystaniem sił i umiejętności, posiadanych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego i wieku.

Jeżeli pracownik naruszy obiektywne reguły staranności, dochodzi do niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

Pracownik jest związany poleceniem przełożonego. Należy jednak zauważyć, że realizacja tego obowiązku nie może polegać na bezkrytycznym wykonywaniu wszystkich poleceń otrzymywanych od przełożonych. Działanie pracownika polegające na bezkrytycznym wykonywaniu bezprawnych poleceń przełożonych może bowiem uzasadniać wypowiedzenie mu umowy o pracę (zob. wyrok SN z 4 kwietnia 2006 r., I PK 161/05).

Polecenia przełożonych mogą mieć charakter sformalizowany w postaci zarządzenia przewidującego obowiązek przestrzegania przez pracownika określonych procedur. Postępowanie pracownika niezgodne z tymi procedurami, z powołaniem się na odmienną praktykę, jest naruszeniem jego obowiązków, które może uzasadniać wypowiedzenie mu umowy o pracę (zob. wyrok SN z 4 czerwca 2008 r., II PK 323/07). Z kolei bezzasadna odmowa wykonania polecenia dotyczącego pracy może uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 kp bez potrzeby uprzedniego stosowania kar porządkowych (zob. wyrok SN z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 40/97).

Co ważne, jako „polecenie dotyczące pracy” z art. 100 § 1 kp należy rozumieć to, które jest związane z pracą. Chodzi nie tylko o te polecenia, które odnoszą się do sposobu wykonywania poszczególnych czynności składających się na proces pracy, ale także o te, które dotyczą realizacji obowiązków pracowniczych w ogólności (również te na pierwszy rzut oka luźno związane z treścią stosunku pracy). Jak bowiem zauważył SN w wyroku z 5 listopada 1998 r. (I PKN 417/98): „Wydane zastępcy kierownika apteki polecenie udania się do komendy policji w celu rozpoznania należących do pracodawcy przedmiotów pochodzących z kradzieży w tej aptece jest poleceniem dotyczącym pracy”.

Rozbieżności

Jeśli chodzi o sprzeczność polecenia pracodawcy z treścią umowy o pracę, to mogą zachodzić tu zasadnicze rozbieżności w ocenie, czy rzeczywiście wydane polecenie wykracza poza to, na co się strony umówiły. Pracownicy muszą tu być niezwykle czujni i z niebywałą rozwagą, ewentualnie odmawiać wykonania polecenia pracodawcy, które w ocenie pracownika byłoby sprzeczne z treścią zawartej umowy o pracę.

[...]

Wiktor Cajsel
dr nauk prawnych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.