Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Marzec - Kwiecień 2017 » Czas pracy » Praca nauczyciela poza pensum
 
Cezary Pytlarz

Praca nauczyciela poza pensum

Specyfika pracy nauczycieli oraz obowiązujące zapisy Karty Nauczyciela powodują, że czas pracy nauczycieli jest traktowany inaczej niż pracowników zatrudnionych na podstawie przepisów kp. Warto się im przyjrzeć.

Nauczyciel pracuje 40 godzin tygodniowo, ale część czasu pracy wykonuje w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczyciela, tzw. pensum, a pozostałe wykorzystuje na pracę z uczniami w szkole oraz poza szkołą. Do czasu pracy nauczyciela kwalifikuje się także czas pracy poświęcony na samokształcenie.

Podstawowe zasady czasu pracy nauczycieli

Zagadnienie czasu pracy nauczycieli ustawodawca uregulował w sposób wyczerpujący w art. 35 oraz 42–42c ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. DzU z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.) – dalej: KN – w związku z czym w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do stosowania przepisów kp1. Nauczycieli nie obowiązują zawarte w kp regulacje dotyczące norm czasu pracy, obowiązującego wymiaru czasu pracy, doby pracowniczej, okresu rozliczeniowego czasu pracy, systemów i rozkładów czasu pracy, a także godzin nadliczbowych. Co prawda KN w art. 42 wprowadziła zasadę 40-godzinnego tygodnia pracy nauczyciela, ale rozumianego jako maksymalny czas pracy, w którym nauczyciel wykonuje następujące obowiązki:

  • zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w środowisku nauczycielskim są nazywane tygodniowym obowiązkowym wymiarem godzin zajęć nauczyciela albo pensum;
  • inne czynności i zajęcia wynikające z zadań statutowych szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem zajęć opiekuńczych i wychowawczych wynikających z potrzeb i zainteresowań uczniów;
  • zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Zdanie o pensum

Obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami został uzależniony od zajmowanego przez nauczyciela stanowiska oraz typu placówki, w jakiej został zatrudniony, np. 18, 22 czy 26 godzin pracy. Należy zwrócić uwagę na wyrok NSA, zgodnie z którym w art. 42 ust. 3 lp. 1–2 KN nie określono tygodniowej liczby godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli przedszkoli, którzy prowadzą zajęcia z grupami mieszanymi, tzn. z grupami, w których w skład obok sześciolatków wchodzą również dzieci młodsze: 3-, 4- i 5-letnie. Ci nauczyciele są nauczycielami szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 KN, a zatem obowiązek określenia tygodniowego obligatoryjnego wymiaru zajęć, stosownie do art. 42 ust. 7 pkt 3 KN, spoczywa na organie prowadzącym szkołę2.

W innym wyroku NSA stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych logopedzi i pedagodzy są określani mianem nauczycieli wspomagających w odróżnieniu od nauczycieli przedmiotów edukacyjnych. Dla nauczycieli przedmiotów edukacyjnych tzw. pensum ustawodawca określił w art. 42 ust. 3 KN, natomiast dla nauczycieli wspomagających czyni to organ prowadzący szkołę na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 KN w formie uchwały3.

[...]

Cezary Pytlarz
ekspert prawa pracy, praktyk, szkoleniowiec

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.