Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Marzec - Kwiecień 2017 » BHP » Świadczenia powypadkowe
 
Magdalena Raczkowska

Świadczenia powypadkowe

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy i stał się niezdolny do pracy w związku z tym zdarzeniem, może ubiegać się o szereg świadczeń, m.in. jednorazowe odszkodowanie, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Podstawą do przyznania i wypłaty świadczeń powypadkowych jest ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 1807) – dalej: uus. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych,
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Na równi z wypadkiem przy pracy w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie jest traktowany wypadek, któremu uległ pracownik:

  • w czasie podróży służbowej, w okolicznościach innych niż określone wyżej, chyba że wypadek został spowodowany postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
  • podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
  • przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Kto jest, a kto nie jest uprawniony do świadczeń? 

Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy są wypłacane z ubezpieczenia wypadkowego. Prawo do świadczeń mają osoby objęte tym ubezpieczeniem z racji zatrudnienia na podstawie umów: o pracę, cywilnoprawnych (zlecenie, umowa agencyjna), gdzie praca jest wykonywana w siedzibie zleceniodawcy, a także przedsiębiorcy opłacający składkę wypadkową z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, twórcy, artyści, duchowni, bezrobotni odbywający staż lub szkolenie, posłowie, senatorowie. Świadczenia wypadkowe są wypłacane:

  • pracownikom, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
  • członkom rodzin pracowników zmarłych wskutek wypadku lub choroby zawodowej.

Świadczenia nie przysługują ubezpieczonemu, jeżeli:

  • wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa,
  • ubezpieczony, który jest nietrzeźwy, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku.

Jeśli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony jest nietrzeźwy, działa pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek kieruje go na badanie, które ustala zawartość alkoholu lub innych substancji w organizmie. Ubezpieczony jest zobowiązany poddać się temu badaniu. W razie odmowy lub innych zachowań uniemożliwiających przeprowadzenie badania ubezpieczony zostaje pozbawiony prawa do świadczeń, chyba że udowodni istnienie przyczyn, które uniemożliwiły stawienie się na badanie. Ograniczenie to nie dotyczy członków rodziny ubezpieczonego, którzy w takich przypadkach zachowują prawo do świadczeń określonych w uus.

[...]

Magdalena Raczkowska
doktorantka w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych, specjalizuje się w prawie pracy i polityce społecznej

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.