Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Marzec – Kwiecień 2018 » Wynagrodzenia i świadczenia » Ochrona przed potrąceniami w 2018 r.

Opinie

Polecamy

Praktyczne książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Kadry i Płace w Administracji oraz Biblioteki Administracja Publiczna stanowią praktyczne wsparcie dla pracowników działów kadrowych i działów wynagrodzeń w sektorze publicznym. więcej »

 
 
Joanna Suchanowska

Ochrona przed potrąceniami w 2018 r.

W terminie wypłaty pracodawca jest zobowiązany wypłacać pracownikowi wynagrodzenie określone w umowie o pracę lub w obowiązujących u danego pracodawcy przepisach wewnątrzzakładowych (np. w regulaminie wynagradzania). Pracodawca nie może zmniejszyć wysokości tego wynagrodzenia, dokonując z niego jakichkolwiek potrąceń, bez upoważnienia ustawowego ­ albo pisemnej zgody pracownika.

Kwestię dokonywania potrąceń z wynagrodzenia bez zgody pracownika reguluje art. 87 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 108 ze zm.) – dalej: kp. Wszelkie inne potrącenia, poza enumeratywnie wymienionymi w art. 87 kp, dopuszczalne są jedynie za zgodą pracownika (art. 91 kp).

Potrącenia z wynagrodzenia dokonywane bez zgody pracownika

Zgodnie z art. 87 § 1 kp z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – dokonuje się tzw. potrąceń ustawowych. Potrąceń dokonuje się od kwoty wynagrodzenia netto. Potrąceniu podlegają tylko następujące należności:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych (alimenty zasądzone w wyroku rozwodowym lub w odrębnym postępowaniu przed sądem rodzinnym np. na rzecz małżonka i dzieci, jak również renty zasądzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeksu cywilnego – dalej: kc);
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne (np. niespłacone w terminie kredyty i pożyczki zaciągnięte w banku);
  • zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi (chodzi tu o zaliczki wypłacone pracownikowi np. na zakup materiałów lub paliwa. Nie będą to zaliczki wypłacane pracownikowi na poczet należnego mu wynagrodzenia, dokonywane przed terminem jego płatności – w takim bowiem przypadku w terminie wypłaty pracownikowi wypłacana jest pozostała po pomniejszeniu o kwotę zaliczki pozostała część wynagrodzenia);
  • kary pieniężne przewidziane w art. 108 kp (kara zarówno za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy pracownika nie może być wyższa od jego jednodniowego wynagrodzenia, a łącznie nałożone na pracownika kary pieniężne nie mogą przewyższać 10% wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu na podstawie tytułów wykonawczych potrąceń ustawowych, tj. na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, na zaspokojenie innych należności niż świadczenia alimentacyjne, oraz po potrąceniu nierozliczonych przez pracownika zaliczek pieniężnych).

Wymienionych potrąceń dokonuje się we wskazanej kolejności, w następujących granicach:

a) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – do wysokości 3/5 wynagrodzenia (z wyłączeniem nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej, z których egzekucja świadczeń alimentacyjnych może być dokonywana do pełnej wysokości ww. składników wynagrodzenia);

b) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych – do wysokości 1/2 wynagrodzenia.

Potrącenia, o których mowa w pkt a i b, nie mogą łącznie przekroczyć 3/5 wynagrodzenia (należy pamiętać, że w takim przypadku łączne potrącenia sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne i zaliczek pieniężnych nie mogą przekraczać 50% wynagrodzenia netto), natomiast potrącenia, o których mowa w pkt b, nie mogą łącznie przekroczyć 1/2 wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń z wynagrodzenia pracownika mogą być potrącane kary pieniężne w granicach określonych w art. 108 § 3 kp (art. 87 § 2 i 3 kp).

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę pracownika bez jego pisemnej zgody mogą być dokonywane tylko do wysokości określonych kwot.

W art. 871 kp określone zostały kwoty wolne od potrąceń w sytuacji ich dokonywania z wynagrodzenia za pracę z innych tytułów niż świadczenia alimentacyjne.

Przy dokonywaniu potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych nie określa się kwoty wolnej od potrąceń, co oznacza, że maksymalnie może być wypłacone pracownikowi 40% jego wynagrodzenia. I tak wolna od potrąceń przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne jest równowartość 100% kwoty minimalnego wynagrodzenia, określonego w odrębnych przepisach, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

[...]

Joanna Suchanowska
adwokat, były koordynator czasu pracy i wypłat wynagrodzeń w Departamencie Prawnym GIP, szkoleniowiec, autor licznych publikacji

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.