Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Marzec – Kwiecień 2018 » Stosunek pracy » Profilaktyka antymobbingowa
 
Magdalena Raczkowska

Profilaktyka antymobbingowa

Mobbing jest zjawiskiem często błędnie definiowanym, nieuświadamianym sobie do końca, ignorowanym, a przez to niebezpiecznym. Jego celem jest wyeliminowanie pracownika z zespołu, dlatego tak ważne jest przeciwdziałanie wszelkim jego przejawom i innym niepożądanym zachowaniom oraz prowadzenie wśród pracowników profilaktyki antymobbingowej.

Profilaktyka antymobbingowa zabezpiecza pracodawcę oraz chroni pracownika przed zjawiskiem mobbingu. Powinna definiować stanowisko pracodawcy wobec nieetycznych zachowań względem pracowników oraz opisywać procedury stosowane w przypadku łamania obowiązujących zasad. Działania, których głównym celem jest przeciwdziałanie zjawisku mobbingu w zakładzie pracy, powinny mieć charakter kompleksowy i systemowy.

Czym jest mobbing?

Zgodnie z art. 943 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: kp) za mobbing należy uznać działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2006 r. (II PK 112/06), istotne jest to, że przesłanki uporczywości i długotrwałości muszą być spełnione łącznie oraz powinny być wskazane przez pracownika.

Wewnętrzna polityka antymobbingowa

Ustawodawca w art. 943 § 1 kp nakłada na pracodawcę obowiązek przeciwdziałania mobbingowi. W praktyce realizacja tego obowiązku polega na opracowaniu i wdrożeniu tzw. wewnętrznej polityki antymobbingowej, której celem jest:

  • zapobieganie przypadkom wystąpienia mobbingu w miejscu pracy oraz
  • ustalenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia mobbingu.

Wewnętrzną politykę antymobbingową pracodawca wprowadza w formie odrębnego aktu prawa wewnętrznego (np. regulaminu, zarządzenia) bądź też umieszcza ją w postanowieniach regulaminu pracy lub układu zbiorowego pracy. Przepisy regulujące wewnętrzną politykę antymobbingową powinny określać w szczególności:

  • prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika związane z przeciwdziałaniem zjawisku mobbingu;
  • procedurę antymobbingową, a więc m.in. zasady postępowania w przypadku wystąpienia mobbingu, w tym formę zgłoszenia przez pracownika wystąpienia mobbingu (np. skarga, zawiadomienie e-mailowe lub telefoniczne), organ właściwy do rozpatrzenia skargi pracownika, konsekwencje grożące osobie stosującej mobbing;
  • ustalenie zasad powoływania zespołu do spraw przeciwdziałania mobbingowi oraz przeprowadzania w tym zakresie postępowania wyjaśniającego.

Wewnętrzna polityka antymobbingowa może dodatkowo zawierać załącznik, uszczegóławiający zjawisko mobbingu. Jego celem powinno być sprecyzowanie, jakie zachowania w zakładzie pracy nie będą akceptowane przez pracodawcę i jakie mogą podlegać złożeniu skargi (np. lekceważenie pracownika poprzez traktowanie go jak powietrze, nieprzydzielanie zadań, wyśmiewanie się z niego). Im bardziej szczegółowy będzie zapis dotyczący zachowań nieakceptowanych, tym większa będzie możliwość reakcji w sytuacji, w której pojawią się one w zakładzie pracy. Nie wszystkie zachowania i ujawniane postawy będą mobbingiem. Czasami zwykły konflikt może być przedstawiany przez jedną ze stron jako zachowania mobbingowe.

Procedura powinna zapewniać poufność postępowania w sprawach związanych z rozpatrywaniem skarg dotyczących mobbingu.

Komisja Antymobbingowa

Każdy pracownik powinien zostać zapoznany z wewnętrzną polityką antymobbingową. Praktyką jest, że pracownicy potwierdzają ten fakt w postaci podpisanego oświadczenia, przechowywanego w aktach osobowych.

[...]

Magdalena Raczkowska
doktorantka w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych, specjalizuje się w prawie pracy i polityce społecznej

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.