Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Marzec - Kwiecień 2020 » Czas pracy » Zaległy urlop zamiast przestoju z powodu COVID-19
 
Ewa Łukasik

Zaległy urlop zamiast przestoju z powodu COVID-19

Pracodawca, który został zmuszony do zawieszenia lub ograniczenia swojej działalności z powodu epidemii COVID-19, nie może zobowiązać pracowników do wykorzystania w tym okresie zaległych urlopów wypoczynkowych za 2019 r.

Epidemia koronawirusa wpłynęła na sposób funkcjonowania wielu firm. Część z nich musiała zawiesić działalność z uwagi na obowiązujące przepisy (np. salony fryzjerskie i kosmetyczne, sklepy w galeriach handlowych). W wielu przypadkach zawieszenie lub ograniczenie działalności wynika z braku zapotrzebowania na oferowane produkty lub usługi lub trudności w ich świadczeniu.

Zamknięcie zakładu pracy

Zgodnie z art. 81 kp w przypadku, w którym pracodawca podejmie decyzję o zamknięciu zakładu pracy albo jego części z przyczyn dotyczących pracodawcy, pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód ze strony pracodawcy – przysługuje wynagrodzenie:

  • wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną (dotyczy to pracowników wynagradzanych w stałej stawce godzinowej, np. 20 zł za godzinę, lub w stałej stawce miesięcznej, np. 4 tys. zł miesięcznie – ci pracownicy także w czasie przestoju otrzymają te stawki wynagrodzenia);
  • jeżeli wymieniony składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia (dotyczy to m.in. pracowników, którzy otrzymują wynagrodzenie akordowe lub prowizyjne, tj. wynagrodzenie określone jako stawka za ilość wytworzonych produktów bądź określony procent przychodu, dochodu lub zysku).

W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przy czym w wyroku z 7 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy (I PK 150/13) wyjaśnił, że: „przyczyna dotycząca pracodawcy nie musi być koniecznie zawiniona w sensie przypisania subiektywnej winy osobom działającym w imieniu pracodawcy. Użyte w art. 81 § 1 k.p. sformułowanie «przeszkody z przyczyn dotyczących pracodawcy» nie może być rozumiane wąsko jako «przyczyny spowodowane przez pracodawcę» czy «przyczyny zawinione przez pracodawcę». Przeszkody uniemożliwiające wykonywanie pracy mogą być na potrzeby tego przepisu dychotomicznie podzielone na przeszkody dotyczące pracownika i przeszkody niedotyczące pracownika. Jedynie zaistnienie przeszkód dotyczących wyłącznie pracownika wyklucza zastosowanie art. 81 § 1 k.p.”.

Niektórzy pracodawcy, aby ograniczyć koszty związane z przestojem zobowiązują pracowników do wykorzystania w tym okresie zaległych urlopów wypoczynkowych. W ten sposób pracodawca uniemożliwia pracownikom korzystanie z urlopu wypoczynkowego zgodnie z ich własnymi potrzebami i narusza przepisy prawa.

W sytuacji niewykonywania pracy z uwagi na przestój pracodawca nie może wysłać pracowników na urlop wypoczynkowy. Celem urlopu wypoczynkowego jest bowiem odpoczynek i regeneracja sił pracownika. Przestój stanowi wstrzymanie pracy zakładu pracy ze względu na okoliczności dotyczące pracodawcy lub niezawinione przez pracownika.

[...]

Ewa Łukasik

ekspert prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.