Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Styczeń – Luty 2018 » Wynagrodzenia i świadczenia » Dodatkowe wynagrodzenie roczne

Opinie

Polecamy

Praktyczne książki

Publikacje wydawane w ramach Biblioteki Kadry i Płace w Administracji oraz Biblioteki Administracja Publiczna stanowią praktyczne wsparcie dla pracowników działów kadrowych i działów wynagrodzeń w sektorze publicznym. więcej »

 
 
Katarzyna Piecyk

Dodatkowe wynagrodzenie roczne

„Trzynastka” – to potoczne określenie na dodatkowe wynagrodzenie roczne, które nie ma charakteru powszechnego. Jest to świadczenie ze stosunku pracy, które przysługuje przede wszystkim pracownikom sfery budżetowej oraz tym pracownikom, dla których wewnętrzne regulacje zakładowe przewidują uprawnienie do tego świadczenia.

Kwestie dotyczące nabywania prawa oraz ustalania wysokości, jak również wypłacania „trzynastki” są określone w ustawie z dnia 12 listopada 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (dalej: udwr). Do grupy pracowników jednostek sfery budżetowej, zgodnie z ustawą, zalicza się pracowników:

  • państwowych jednostek sfery budżetowej, dla których środki na wynagrodzenia są kształtowane na podstawie odrębnej ustawy;
  • zatrudnionych w urzędach organów władzy publicznej, kontroli, ochrony prawa oraz sądach i trybunałach, wymienionych w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp);
  • samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych prowadzących gospodarkę finansową na zasadach określonych w ufp;
  • biur poselskich, senatorskich lub poselsko-senatorskich oraz klubów, kół albo zespołów parlamentarnych.

Ustawodawca w udwr wskazuje również grupę osób, do których nie stosuje się przepisów udwr. I tak, oprócz osób wymienionych w art. 2 udwr dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie otrzymują żołnierze oraz funkcjonariusze:

  • Policji,
  • Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
  • Agencji Wywiadu,
  • Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
  • Służby Wywiadu Wojskowego,
  • Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
  • Straży Granicznej,
  • Służby Celno-Skarbowej,
  • Państwowej Straży Pożarnej,
  • Służby Więziennej,
  • Biura Ochrony Rządu.

Kto nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia

Osobami uprawnionymi do „trzynastki” są jedynie pracownicy, czyli osoby pozostające w stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia podstawa prawna nawiązania stosunku pracy. Zatem stosunek może być nawiązany na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • mianowania,
  • powołania,
  • wyboru,
  • bądź spółdzielczej umowy o pracę.

Wymiar czasu pracy pracownika również nie jest istotny. Uprawnienie bowiem do dodatkowego wynagrodzenia rocznego przysługuje osobom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy oraz niepełnoetatowym pracownikom.

Natomiast osoby świadczące pracę na innej podstawie, w szczególności na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenia, umowa o dzieło), są wykluczone z grupy osób uprawnionych do omawianego świadczenia.

Wymagany okres zatrudnienia

Pracownik nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. A więc, zgodnie z ustawą, generalnie wystarczy fakt przepracowania wymaganego okresu pracy u danego pracodawcy, aby pracownik uzyskał uprawnienie do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Wynagrodzenie roczne w pełnej wysokości jest należne, jeżeli dany pracownik przepracował cały rok kalendarzowy, lub też w mniejszej wysokości – jeżeli okres ten wynosi co najmniej 6 miesięcy (lub mniej w przypadkach określonych w ustawie).

W sytuacji, w której okres zatrudnienia pracownika brany pod uwagę do obliczenia wysokości nagrody rocznej jest mniejszy niż rok kalendarzowy, nagroda roczna jest wypłacana w wysokości proporcjonalnej do długości przepracowanego okresu.

W tym miejscu warto powołać się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. I tak, w uzasadnieniu uchwały z 7 lipca 2011 r. (III PZP 3/11) SN wskazał, że udwr nie zawiera definicji pojęcia „okres przepracowany”, stąd istnieją wątpliwości, czy chodzi o okres pozostawania w stosunku pracy, czy o okres faktycznego wykonywania pracy. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: kp) nie ma definicji pojęcia „staż pracy”, co mogłoby być przydatne w rozważaniach dotyczących okresu przepracowanego w rozumieniu art. 2 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym.


[...]

Katarzyna Piecyk
specjalista prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.