Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Styczeń – Luty 2018 » Czas pracy » Ustalanie wymiaru czasu pracy
 
Ewelina Gumienna

Ustalanie wymiaru czasu pracy

Wraz z nadejściem nowego roku zmianie ulegają również pewne dane i wskaźniki z zakresu prawa pracy. Przypominamy, jak obliczyć wymiar czasu pracy, ile będzie dni do przepracowania w 2018 r., jaki będzie współczynnik urlopowy, ile godzin będzie do przepracowania w różnych okresach rozliczeniowych.

Potocznie przyjmuje się, że wymiar czasu pracy stanowi liczbę godzin, jaką pracownik powinien przepracować w danym okresie rozliczeniowym w normalnym czasie pracy, a zatem uwzględniając normy czasu pracy (dobową i średniotygodniową), obowiązujące danego pracownika.

Pojęcie wymiaru czasu pracy jest używane również w innym znaczeniu, tj. jako rozmiar zatrudnienia danego pracownika, np. pełny etat, 1/2 etatu, 3/4 etatu.

Wskazówki, jak oblicza się wymiar czasu pracy, zostały zawarte w art. 130 kp. Chcąc określić liczbę godzin do przepracowania przez pracownika w przyjętym okresie rozliczeniowym, należy:

  1. pomnożyć liczbę 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni, przypadających w danym okresie rozliczeniowym
  2. dodać do otrzymanej liczby iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku (liczba dni, które nie zmieściły się w pełnych tygodniach)
  3. odjąć od otrzymanej liczby iloczyn 8 godzin i liczby dni świątecznych występujących w okresie rozliczeniowym w dniach innych niż niedziela

Jak mogą być ustalone okresy rozliczeniowe czasu pracy

Pracodawca ustala obowiązujące u niego okresy rozliczeniowe w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy.

Okres rozliczeniowy nie powinien przekraczać 4 miesięcy.

Nowelizacja kp od 23 sierpnia 2013 r. daje możliwość wprowadzenia przez pracodawców (w sposób i na zasadach przewidzianych w kp) dłuższych okresów rozliczeniowych – jednak maksymalnie do dwunastu miesięcy. Jest to dopuszczalne przy zachowaniu ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w każdym systemie czasu pracy, jeżeli jest uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi albo dotyczącymi organizacji pracy. Przedłużenie okresu rozliczeniowego ustala się wówczas:

  • w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi; jeżeli uzgodnienie treści porozumienia nie jest możliwe ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia ją z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi, albo
  • w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy – jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe.

Kopię porozumienia w sprawie przedłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy pracodawca musi przekazać właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia jego zawarcia.

Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony w formie pisemnej lub elektronicznej na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 1 miesiąc. Pracodawca przekazuje pracownikowi rozkład czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony ten rozkład. W okresie rozliczeniowym pracodawca musi zapewnić pracownikowi prawo do nieprzerwanego odpoczynku:

  • dobowego – 11-godzinnego;
  • tygodniowego – 35-godzinnego.

W systemie równoważnego czasu pracy (jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją) dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. W szczególnie uzasadnionych przypadkach taki okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy, a przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych – nie więcej niż do 4 miesięcy. W przypadku pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych pracodawca może stosować system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.

Przy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane (praca w ruchu ciągłym), może być stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin.

[...]

Ewelina Gumienna
specjalista prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.