Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Styczeń - Luty 2019 » Czas pracy » Dokumentacja pracownicza związana z rodzicielstwem
 
Ewa Łukasik

Dokumentacja pracownicza związana z rodzicielstwem

Ochrona stosunku pracy kobiet w ciąży przysługuje pracownicy od początku ciąży, jednak do korzystania z uprawnień, jakie daje kp ciężarnej pracownicy, konieczne jest przedstawienie zaświadczenia o stanie ciąży.

Jak orzekł SN, „okres ochronny rozpoczyna się z chwilą zajścia pracownicy w ciążę, dla ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę kobiety w okresie ciąży nie jest istotny termin wykazania powyższej okoliczności, lecz wyłącznie obiektywny stan rzeczy istniejący w chwili wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę” (wyrok SN z 15 stycznia 1988 r., I PRN 74/87, niepubl.). W orzecznictwie przyjęto, że informacja o ciąży rozpoczyna bieg uprawnienia do skutecznego kwestionowania złożonego przez pracodawcę wypowiedzenia zgodnie z terminami określonymi w art. 264 kp (wyrok SN z 10 lutego 2015 r., II PK 92/14). Pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia umowy, może tego dokonać, jeżeli po wypowiedzeniu złożonym jej przez pracodawcę okazało się, że jest w ciąży.

Termin na złożenie pozwu należy w takiej sytuacji liczyć od daty pozyskania przez pracownicę informacji o stanie ciąży (wyrok SN z 29 marca 2001 r.,I PKN 330/00).

Zaświadczenie o stanie ciąży

Świadectwa lekarskie o stanie ciąży pracownicy wydawane są przez lekarzy według wzoru Mz/L-1 (§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy). Przepisy prawa pracy nie przesądzają, jakiej specjalności powinien być lekarz wystawiający świadectwo stwierdzające stan ciąży.

Jeżeli ze względu na stan ciąży pracownica nie powinna wykonywać dotychczasowej pracy (art. 179 § 2 i 3 kp), zaświadczenie o przeciwwskazaniach do tej pracy powinno zostać wydane przez lekarza medycyny pracy. Obowiązek przedstawienia pracodawcy zaświadczenia o stanie ciąży spoczywa na pracownicy, przy czym jest to obowiązek o charakterze względnym, co oznacza, że przedstawienie zaświadczenia warunkuje skorzystanie z określonych uprawnień. Natomiast nieprzedstawienie takiego zaświadczenia nie może być podstawą ukarania pracownicy.

Brak zaświadczenia o stanie ciąży nie zwalnia pracodawcy od respektowania przepisów prawa pracy o ochronie pracy ciężarnych kobiet, jeżeli stan ciąży pracownicy, która nie przedstawiła wymaganego świadectwa, jest widoczny.

Wnioski o udzielenie urlopów związanych z rodzicielstwem

Pracownik, który chce skorzystać z większości przysługujących mu uprawnień związanych z rodzicielstwem, zobowiązany jest złożyć pracodawcy stosowny pisemny wniosek, który musi spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków, dalej: rswup.

Wnioski o urlopy związane z rodzicielstwem powinny być składane w formie pisemnej. Ustawodawca w kp nie określa, co należy rozumieć przez pojęcie formy pisemnej. Zgodnie z art. 78 § 1 kc do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 781 kc oświadczenie złożone w postaci elektronicznej opatrzone tzw. bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoznaczne w skutkach prawnych z oświadczeniem złożonym w formie pisemnej. Zatem w przypadku, gdy pracownik złoży wniosek w formie elektronicznej z zachowaniem wymogu, jakim jest podpis elektroniczny, pracodawca powinien uznać, że wniosek taki ma skuteczność taką, jak wniosek pisemny. Natomiast e-mail nie będzie mógł być zrównany pod względem wywołania skutków prawnych z dokumentem pisemnym. Zgodnie z rswup do wniosków dołączane są dodatkowe dokumenty. Gdy nie zostaną załączone, nie można uznać, że pracownik złożył wniosek w sposób skuteczny, nawet jeśli zachowa właściwą formę samego wniosku. Jeżeli pracownik złoży wniosek o urlop związany z rodzicielstwem w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego podpisem elektronicznym i załączy skany dokumentów, pracodawca powinien uznać, że wniosek został złożony w sposób skuteczny.

[...]

Ewa Łukasik
ekspert prawa pracy

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.