Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Styczeń - Luty 2019 » Wynagrodzenia i świadczenia » Staż różnicuje tylko raz
 
Łukasz Paroń

Staż różnicuje tylko raz

Ustalanie wynagrodzeń powinno spełniać funkcje motywacyjne, być tak realizowane, aby w sposób pozytywny zachęcać pracowników do świadczenia pracy w oczekiwanym rozmiarze ilościowym i jakościowym. Jak to zrobić, kiedy to możliwości budżetowe bezpośrednio oddziałują na wielkość funduszu płacowego?

Wśród wielu przesłanek mających wpływ na prawo do wynagrodzenia wymienia się staż pracy. Zagadnienie to jest szczególnie istotne w tych zakładach pracy, w których pracodawcy wypłacają pracownikom dodatek stażowy lub nagrody jubileuszowe lub – co zdarza się najczęściej – świadczenia te są wypłacane jednocześnie. Zagadnienie różnicowania pracowników ze względu na staż pracy jest niezwykle interesującym problemem, zwłaszcza w kontekście przyznawanych świadczeń pieniężnych i innych przywilejów zakładowych, takich jak dostęp do szkoleń, prawo do dodatkowych urlopów wypoczynkowych czy awansu płacowego lub stanowiskowego.

Zagadnienie to jest również bardzo skomplikowane – głównie ze względu na wielowątkowość problemu – ma jednak na tyle istotny wymiar praktyczny, że należy poddać go analizie i wskazać mocne i słabe strony tej konstrukcji prawnej.

Staż jako przesłanka różnicowania pracowników

Zasadniczym pytaniem, jakie należy postawić na wstępie, jest zasadność stosowania kryterium stażu pracy jako kryterium różnicowania pracowników. Powszechnie stosuje się wiele różnych rozwiązań związanych z tą przesłanką, jednak nie są one jednolite, co często znajduje swoje uzasadnienie w powodach, dla których pracodawca zdecydował się na wprowadzenie takich koncepcji. Wśród okoliczności uzasadniających stosowanie dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych można wymienić wiele przesłanek, które zebrał Krzysztof Walczak1. W analizie problemu zaznacza, że powody wprowadzenia dodatków stażowych były bardzo rozmaite. Przede wszystkim wskazywano na to, że jest to ekwiwalent za utratę sił i zmniejszoną wydajność w starszym wieku. Dodatek postrzegano również jako formę opłacania zwiększającego się doświadczenia i kwalifikacji pracownika, jakie nabył wraz z upływem czasu. Kolejny element to nagradzanie okoliczności pozostawania w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Wskazywano również na swoistą więź emocjonalną wytwarzającą się pomiędzy zakładem pracy a pracownikiem wraz z wydłużającym się okresem zatrudnienia. Istotnym czynnikiem jest wreszcie zachęta kontynuowania zatrudnienia u pracodawcy przez sprawdzonych, doświadczonych i co za tym idzie, cennych pracowników, co jest promowane dodatkami lub nagrodami jubileuszowymi.

Szczególnie istotne znaczenie dla przyznawania dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych wyraża się w chęci utrzymania pracowników, którzy legitymują się coraz dłuższym stażem, a co za tym idzie – wzrastającym doświadczeniem, stanowiącym szczególnie istotny element rozwoju osobowego pracownika.

Nabywane z czasem dodatkowe umiejętności, towarzyszące mu szeroko rozumiane doświadczenie, szczególnie zachęcają pracodawców do utrzymania takich pracowników wśród swojej załogi. Stąd też zrozumiałe jest wprowadzenie w tym celu dodatku stażowego czy nagrody jubileuszowej, które wzrastają wraz z liczbą przepracowanych lat.

Chęć „zatrzymania” pracowników, zniechęcenia ich do odejścia z zakładu pracy może wyrażać się w przyznaniu dodatków lub nagród. Pojmowanie tego zagadnienia można ująć też jako swoisty element lojalności pracobiorcy wobec pracodawcy, wyrażający się w tym, że pracownik pozostaje w zatrudnieniu w tym samym zakładzie pracy i niejako „w nagrodę” za to co roku będzie otrzymywał systematycznie zwiększający się dodatek stażowy, a co jakiś czas (z reguły co 5 lat) – gratyfikację w postaci nagrody jubileuszowej. Owa lojalność pracownicza ma znaczenie zwłaszcza, gdy pozyskanie pracownika o odpowiednich kwalifikacjach, dyspozycyjnego, zaangażowanego w pracę, napotyka niekiedy spore trudności. Zbudowanie zespołu pracowników skłonnych do współdziałania, z dużym zaangażowaniem, niekiedy wręcz poświęceniem, jest kluczem do sukcesu, stanowi o swoistej przewadze strategicznej.

[...]

Łukasz Paroń
ekspert prawa pracy, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Kadry i Płace w Administracji”

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.