Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Wrzesień - Październik 2017 » Czas pracy » Formy polecenia pracy nadliczbowej
 
Marta Brakoniecka

Formy polecenia pracy nadliczbowej

Pracownik, wykonujący pracę zarówno ponad normy czasu pracy, jak i ponad przedłużony dobowy lub tygodniowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego go systemu i rozkładu czasu pracy, pracuje w godzinach nadliczbowych, za które musi zostać rozliczony.

Zgodnie z przepisami kp pracownik jest zobowiązany wykonywać swoją pracę sumiennie, starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeśli nie są one sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa lub umową o pracę. Wykonanie pracy w godzinach nadliczbowych zgodnie z poleceniem przełożonego stanowi obowiązek pracownika, którego niewykonanie może wiązać się z rozwiązaniem umowy o pracę. Praca w godzinach nadliczbowych nie może stanowić procesu ciągłego lub powtarzającego się.

Katalog sytuacji

Pracownik w pewnych szczególnych, nieprzewidywalnych sytuacjach może świadczyć pracę w godzinach nadliczbowych. Do takich sytuacji należą:

  • konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Katalog tych pierwszych jest katalogiem zamkniętym, jasno precyzującym możliwe do zaistnienia sytuacje. Niestety, w drugim przypadku sytuacja jest bardziej skomplikowana. Szczególne potrzeby pracodawcy muszą mieć charakter nieoczekiwany, trudny do przewidzenia, mogący naruszyć płynność finansową pracodawcy. Jak podkreślają sądy w swym orzecznictwie, powinny być to potrzeby socjalne, niecodzienne, odróżniające się od zwykłych potrzeb związanych z prowadzoną działalnością (wyrok SN z 26 maja 2000 r., I PKN 667/99).

Przykład 1

W związku z obfitymi opadami deszczu doszło do uszkodzenia jednej z hal produkcyjnych przedsiębiorstwa, które spowodowało zalanie kilku maszyn. Pracodawca będzie mógł zlecić pracę w godzinach nadliczbowych pracownikom w związku z koniecznością usunięcia awarii w odniesieniu do tych, którzy będą musieli dokonać naprawy uszkodzonego dachu, oraz pracowników, którzy zajmą się naprawą uszkodzonych maszyn. Ponadto pracodawca zobowiązał asystentkę biura do poinformowania wszystkich kierowników komórek organizacyjnych, których praca jest ściśle związana z powyższą awarią, o konieczności pojawienia się w pracy, ocenienia strat i zawiadomienia kontrahentów. Zarówno praca asystentki, jak i kierowników nie będzie już mogła być zakwalifikowana jako praca w godzinach nadliczbowych związanych bezpośrednio z usunięciem awarii. Praca ta będzie konieczna w związku ze szczególnymi potrzebami pracodawcy.

Przepisy prawa pracy nie wskazują, w jaki sposób pracodawca powinien wydać pracownikowi polecenie pracy w godzinach nadliczbowych.Ustawodawca w kp nie określa ani trybu, ani formy jego wydania.

W odniesieniu do formy zlecenia pracy w godzinach nadliczbowych sądy wydały wiele orzeczeń, powołując się na różne sytuacje i zdarzenia, pozwalające uznać pracę pracownika za pracę w godzinach nadliczbowych.

Pisemne zlecenie pracy w godzinach nadliczbowych

Ustawodawca w kp nie wskazuje jasno, w jaki sposób powinno się zlecić pracownikowi pracę w godzinach nadliczbowych, jednak forma pisemna wydaje się formą najwłaściwszą. Pisemne zlecenie, a następnie pisemne potwierdzenie przepracowanych godzin ponad obowiązujące pracownika normy dobowe, tygodniowe pozwala na rzetelne ewidencjonowanie tego czasu.

[...]

Marta Brakoniecka
specjalista w zakresie kadr i płac, praktyk z wieloletnim doświadczeniem

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.