Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Wrzesień – Październik 2018 » Stosunek pracy » Wykroczenia przeciwko uzfśs
 
Olgierd Kucharski

Wykroczenia przeciwko uzfśs

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: uzfśs)1 dotyczy wszystkich podmiotów sfery budżetowej i niewielkiej liczby pozostałych pracodawców. Jest to związane z faktem, że inni pracodawcy (nienależący do „budżetówki”) stosunkowo łatwo mogą zwolnić się z prowadzenia działalności socjalnej.

Rys. B. Brosz

Niezależnie od formy własności podmiot prowadzący działalność socjalną musi liczyć się z tym, że nałożono na niego pewne obowiązki i w razie ich niedopełnienia grozi mu odpowiedzialność wykroczeniowa. Warto na początku wskazać, czym jest odpowiedzialność wykroczeniowa, aby uzmysłowić sobie ewentualne konsekwencje określonych działań czy zaniechań.

CZYM JEST ODPOWIEDZIALNOŚĆ WYKROCZENIOWA?

Wykroczeniem jest czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę, który jest zawiniony przez sprawcę (art. 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń – dalej: kw)2. Na pierwszy rzut oka ta definicja niewiele różni się od pojęcia przestępstwa. Wykroczenia różnią się tym od przestępstwa, że dotyczą spraw mniejszej wagi, np. przekroczenie dozwolonej szybkości na drodze będzie wykroczeniem, ale już spowodowanie wypadku będzie uznawane za przestępstwo.

Decyzję o tym, jakie czyny uznać za wykroczenia, podejmuje oczywiście ustawodawca. Istotną sprawą w przypadku wykroczeń jest wskazanie, że wykroczenie może być popełnione zarówno umyślnie (celowo), jak i nieumyślnie (wskutek niedbalstwa lub lekkomyślności, niezachowania wymaganej ostrożności). Z tym, że odwrotnie niż w przypadku przestępstw wykroczenie, co do zasady, jest popełniane nieumyślnie, ponieważ odpowiedzialność za wykroczenie umyślne zachodzi tylko wtedy, gdy konkretny przepis tak określa (art. 5 kw). Zatem osoba odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie przepisów uzfśs w razie naruszenia zasad jego działania nie będzie się mogła bronić przed zarzutami nieznajomością przepisów prawa. Brak znajomości przepisów nie wyłączy, co do zasady, jej odpowiedzialności.

Za popełnienie wykroczenia przeciwko zakładowemu funduszowi świadczeń socjalnych (dalej: zfśs) sprawcy grozi kara grzywny od 20 do 5000 zł (art. 24 kw).

Zgodnie z art. 12a ust. 1 uzfśs wykroczenie popełnia każdy, kto będąc pracodawcą lub będąc odpowiedzialnym, w imieniu pracodawcy, za wykonywanie przepisów ustawy, nie wykonuje przepisów ustawy albo podejmuje działania niezgodne z przepisami ustawy.

Tym, co od razu zwraca uwagę, jest bardzo szerokie określenie możliwych czynów zakazanych, ponieważ każde naruszenie przepisów ustawy będzie mogło być traktowane jak wykroczenie. W literaturze przedmiotu takie sformułowanie wykroczenia jest określane jako „blankietowe”, tzn. przepis nie wskazuje konkretnego zabronionego zachowania, w tym zakresie stosuje klauzulę odsyłającą do treści przepisów ustawy. W przypadku wykroczeń taka technika zdarza się stosunkowo często, np. w art. 281 pkt 5 kp wskazano, że każde naruszenie przepisów o czasie pracy jest zakazane.

W praktyce takie sformułowanie przepisów powoduje, że to na sądach spoczywa konieczność określania granic odpowiedzialności za konkretne czyny.

KATEGORIE WYKROCZEŃ

Pojawia się sensowne pytanie, czy faktycznie każde, nawet najdrobniejsze naruszenie przepisów uzfśs będzie traktowane jako wykroczenie. Na podstawie literatury i orzecznictwa można wskazać, że generalnie tylko poważniejsze zaniedbania będą groziły karą.

[…]

Olgierd Kucharski
ekspert prawa pracy, doktor nauk prawnych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.