Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Wrzesień – Październik 2018 » Stosunek pracy » Zagrożenia dla BHP
 
Jacek Rajewicz

Zagrożenia dla BHP

Stres, wypalenie zawodowe, mobbing, molestowanie, molestowanie seksualne stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa i higieny pracy. Związek tych zagrożeń omówimy z perspektywy negatywnych zjawisk zdrowotnych, jakie mogą wywołać.

Od kilku lat zauważamy wzrost poziomu stresu w miejscach pracy, co powoduje pogorszenie wyników finansowych i handlowych pracodawcy oraz przyczynia się do pogorszenia zdrowia pracownika. Pracodawca ponosi konsekwencje związane ze spadkiem produktywności pracowników i jakości świadczonych usług, wzmożoną absencją pracowników, wzrostem liczby wypadków przy pracy, spadkiem motywacji do pracy pracowników, wzrostem konfliktów i przypadków mobbingu wśród pracowników.

PRZYCZYNY I KONSEKWENCJE STRESU

Stres w pracy to stan dyskomfortu psychicznego wywołany rozbieżnością pomiędzy warunkami i wymaganiami stawianymi pracownikowi a jego możliwościami poradzenia sobie z nimi w danym momencie. Pracownik dostrzega ten rozdźwięk jako zagrożenie swego zdrowia, życia lub własnej integralności.

Stres może mobilizować do działania, zwiększać koncentrację i zdolność zapamiętywania, ale w nadmiarze działa destrukcyjnie.

O stresie związanym z pracą można mówić wtedy, gdy pracownik nie jest zdolny sprostać jej wymaganiom. Stres przewlekły lub nasilony może spowodować problemy zdrowotne natury fizycznej lub psychicznej i wiązać się z absencją chorobową, słabą wydajnością, większym ryzykiem naruszania przez pracowników przepisów i zasad BHP w pracy.

Źródła stresu wynikają z nieprawidłowości w ważnych dla pracownika obszarach, takich jak:

  • poczucie sprawczości i wpływu na wykonywaną pracę;
  • zdrowe relacje;
  • wsparcie od przełożonych i współpracowników;
  • jasno określone wymagania;
  • poczucie bezpieczeństwa.

Występowaniu stresu w pracy sprzyjają także czynniki wynikające z niewłaściwego zarządzania, nieprawidłowo zaprojektowanego stanowiska pracy i złej organizacji. Także sytuacja osobista pracownika, stopień wrażliwości i ogólne kompetencje związane z zarządzaniem emocjami mają bardzo duży wpływ na indywidualne reakcje na stres.

Najbardziej pożądany jest pewien optymalny, nie za niski i nie za wysoki, poziom stresu, który powoduje najefektywniejsze działanie.

Bardzo niskie natężenie stresu nie jest na dłuższą metę funkcjonalne, ponieważ pracownik nie będzie nadążać za zmianami otoczenia. Natomiast nadmiar negatywnych emocji zacznie pracownikowi przeszkadzać, rujnować zdrowie i samopoczucie. Pojawiają się patologiczne zjawiska, o których zazwyczaj myślimy w kontekście stresu w pracy:

  • mobbing,
  • dyskryminacja,
  • nękanie,
  • molestowanie,
  • frustracja,
  • wypalenie zawodowe,
  • zachowania agresywne powodujące różnego rodzaju choroby: psychiczne, układu pokarmowego, krwionośnego itp.

Z powodu długotrwałego stresu pracownik doznaje zaburzeń zdrowia psychicznego (depresja), chorób układu krążenia i układu mięśniowo-szkieletowego, poczucia wypalenia zawodowego, trudności w skupieniu uwagi, popełniania błędów w pracy, problemów w życiu prywatnym, nadużywania alkoholu lub innych środków odurzających.

[...]

Jacek Rajewicz
długoletni inspektor pracy, specjalista z zakresu prawa pracy, radca prawny i szkoleniowiec z wieloletnim doświadczeniem, obecnie główny specjalista ds. BHP

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.