Kadry i Płace w Administracji

Strona główna » Wrzesień - Październik 2019 » Czas pracy » Zmienne i ruchome godziny pracy w samorządzie
 
Justyna Lenczewska

Zmienne i ruchome godziny pracy w samorządzie

Jak należy potraktować sytuację, w której w zakładzie nie ma związków zawodowych, a zatem pracodawca powinien uzgodnić warunki porozumienia, ale tego nie zrobił, mimo to zawarł stosowne zapisy dotyczące porozumienia ze związkami zawodowymi w regulaminie pracy? Odpowiadamy w poniższym artykule.

Wykonywanie czynności pracowniczych przez samorząd terytorialny określa ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: uops). Ustawodawca w art. 43 ust. 1 uops podkreśla, że w kwestiach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kp. Natomiast w art. 5 kp wskazuje się, że w przypadku gdy stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kp stosuje się w zakresie nieuregulowanym artykułami prawa. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przypadku czasu pracy pracowników samorządowych. Mianowicie od 1 stycznia 2009 r. czas pracy pracowników samorządowych nie zawiera już odrębnej regulacji, ponieważ uops nie zawiera uregulowań dotyczących dopuszczalnych norm i systemów czasu pracy pracowników samorządowych. W konsekwencji oznacza to, że do pracowników samorządowych zastosowanie mają regulacje zawarte w kp.

Pracownicy samorządowi mogą być zatrudniani w podstawowym, równoważnym i zadaniowym systemie czasu pracy.

Regulaminy pracy

Regulacje dotyczące zatrudnienia, obowiązujące pracowników systemy czasu pracy, rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe powinny być sprecyzowane w układzie zbiorowym pracy bądź regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli u pracodawcy nie obowiązują regulaminy pracy bądź układ zbiorowy pracy. Warto zwrócić uwagę, że układu zbiorowego pracy nie zawiera się dla pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w:

  • urzędach marszałkowskich;
  • starostwach powiatowych;
  • urzędach gminy;
  • biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego;
  • biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego (art. 239 § 3 kp).

Ustawodawca w art. 42 ust. 1 uops podkreśla, że regulamin pracy określa porządek wewnętrzny i rozkład czasu pracy w sposób zapewniający obywatelom załatwienie spraw w dogodnym dla nich czasie.

W przepisach uops nie uregulowano kwestii dopuszczalnych norm i systemów czasu pracy pracowników samorządowych. Jak zostało wskazane, w kwestii czasu pracy pracowników samorządowych należy na podstawie art. 43 ust. 1 uops stosować przepisy kp.

Pracodawca samorządowy ma obowiązek ustalania godzin pracy urzędu w taki sposób, aby obywatele mogli załatwiać swoje sprawy w dogodnym dla siebie czasie – po zakończeniu przez nich pracy bądź przed jej rozpoczęciem. Norma dobowa pracowników samorządowych wynosi 8 godzin, a norma tygodniowa przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Do pracowników samorządowych ma zastosowanie norma 5-dniowego tygodnia pracy. Norma ta jest normą przeciętną w danym okresie rozliczeniowym. W praktyce oznacza to, że pracownik samorządowy może w niektórych tygodniach w danym okresie rozliczeniowym pracować 6 dni, a w innym tygodniu 4 dni, tak aby w obowiązującym okresie rozliczeniowym pracownik pracował przeciętnie 5 dni w tygodniu.

Definicja doby pracowniczej pracowników samorządowych jest tożsama z definicją zawartą w kp, która obejmuje ogół pracowników. W ślad za tym przez dobę pracowniczą rozumiemy 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 pkt 1 kp).

Doba pracownicza obejmuje kolejne 24 godziny, ale nie muszą pokrywać się z dobą astronomiczną i mogą przypadać na godziny różnych dni kalendarzowych.

Przez to, że doba pracownicza rozpoczyna swój bieg dla każdego pracownika w godzinie rozpoczęcia przez niego pracy pozwala to pracodawcom na wprowadzenie różnych godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy dla poszczególnych grup pracowniczych bądź indywidualnie dla każdego pracownika. Warunkiem jest to, że pracownik nie może rozpocząć pracy, w przypadku gdy nie zakończyła się doba pracownicza, w której pracownik ostatnio świadczył pracę.

Ruchomy czas pracy

Po zmianie kp do art. 1401 wprowadzono możliwość różnych godzin rozpoczynania pracy przez pracowników w dniach, które zgodnie z rozkładem są dla nich dniami pracy. Ustawodawca po zmianie przewiduje także możliwość stosowania takiego rozkładu czasu pracy, w którym pracownik samodzielnie decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z tym rozkładem jest dla pracownika dniem pracy. W takich rozkładach ponowne wykonywanie pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Rozwiązanie to stało się sprzyjające dla pracodawcy samorządowego, który może w sposób elastyczny rozplanować czas pracy swoich pracowników, tak aby spełnić wymóg dogodności godzin pracy urzędu dla obywateli.

[...]

Justyna Lenczewska
radca prawny, specjalizuje się w prawie pracy i postępowaniu administracyjnym

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.
Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.